Nieterminowe płatności w Polsce – jak firmy tracą płynność i jak temu zapobiec

Opublikowano: 2026-01-16 11:00 Dagmara Konik 5 min. czytania

Nieterminowe płatności w Polsce – jak firmy tracą płynność i jak temu zapobiec

Nieterminowe płatności w Polsce – jak firmy tracą płynność i jak temu zapobiec

Nieterminowe płatności to jeden z najpoważniejszych problemów polskich przedsiębiorców. Z badania przeprowadzonego na zlecenie Grupy BIK w IV kwartale 2025 roku wynika, że 84% firm w Polsce doświadcza opóźnień w płatnościach od kontrahentów. Co trzecie przedsiębiorstwo otrzymuje zapłatę za faktury dopiero po ponad 60 dniach od terminu. Mimo to wiele firm wciąż nie podejmuje działań, obawiając się pogorszenia relacji biznesowych.

Takie podejście sprawia, że zatory płatnicze stają się rynkowym standardem — a to bezpośrednio zagraża stabilności finansowej firm.

Nieterminowe płatności a płynność finansowa firmy

Brak terminowych płatności oznacza zamrożenie środków, które powinny pracować na rozwój przedsiębiorstwa. Każdy dzień opóźnienia w zapłacie faktury zwiększa ryzyko problemów z bieżącymi zobowiązaniami, takimi jak wypłaty, podatki czy regulowanie własnych faktur.

Zatory płatnicze w firmach nie powstają nagle. Najczęściej są efektem:

  • tolerowania opóźnień,
  • nieformalnego wydłużania terminów płatności,
  • braku systemowych narzędzi do monitorowania należności.

W skali całej gospodarki prowadzi to do efektu domina, w którym problemy jednego podmiotu przenoszą się na kolejnych uczestników łańcucha dostaw.

Dlaczego przedsiębiorcy nie upominają się o zapłatę faktury?

Choć przedsiębiorcy mają pełne prawo oczekiwać zapłaty w terminie, wielu z nich zwleka z reakcją. Aż 30% firm deklaruje, że czeka na pieniądze nawet 60 dni po terminie płatności. Główną barierą jest obawa przed:

  • utratą klienta,
  • pogorszeniem relacji biznesowych,
  • konfliktem z większym kontrahentem.

Problem szczególnie dotyka mniejszych firm współpracujących z dużymi podmiotami, gdzie występuje wyraźna nierównowaga sił negocjacyjnych. W takich przypadkach strach przed zerwaniem współpracy bywa silniejszy niż troska o własną płynność finansową.

Jak skutecznie ograniczyć opóźnienia w płatnościach?

Nieterminowe płatności nie muszą być normą w biznesie. Istnieje wiele sprawdzonych sposobów, które pozwalają ograniczyć ryzyko opóźnień, jednocześnie zachowując dobre relacje z kontrahentami.

  • Jasne warunki i komunikacja

Podstawą jest transparentność: określenie terminów płatności i ewentualnych konsekwencji za ich przekroczenie. Warto od początku jasno komunikować zasady fakturowania i przypominać o nadchodzących terminach – np. poprzez e-mail lub krótką wiadomość. Regularne, uprzejme przypomnienia często znacząco zwiększają szanse na terminowe rozliczenia.

  • Systematyczne monitorowanie należności

Śledzenie terminów płatności pozwala szybko reagować na zaległości. Prowadzenie prostego rejestru lub korzystanie z narzędzi do zarządzania fakturami umożliwia szybką identyfikację opóźnień i podejmowanie odpowiednich kroków zanim zaległości urosną.

  • Stopniowane przypomnienia i działania

Zamiast od razu sięgać po formalne kroki, warto wprowadzić etapowy system przypomnień:

  1. Przyjazne przypomnienie o zbliżającym się terminie.
  2. Uprzejmy monit w dniu po terminie płatności.
  3. Bardziej formalne wezwanie do zapłaty, jeśli opóźnienie się utrzymuje.
  • Motywowanie kontrahentów

Można także stosować zachęty do terminowego regulowania faktur, np. poprzez niewielkie rabaty za wcześniejszą płatność lub naliczanie odsetek za opóźnienia. W ten sposób kontrahenci mają jasną motywację do dotrzymywania terminów.

  • Budowanie długoterminowych relacji

Najskuteczniejsze są strategie oparte na prewencji, a nie wyłącznie na egzekwowaniu należności. Jasna komunikacja, regularne przypomnienia i elastyczne podejście do kontrahentów pomagają utrzymać płynność finansową firmy bez eskalowania konfliktów.

Dzięki takim praktykom firmy mogą minimalizować ryzyko opóźnień i utrzymywać zdrową kondycję finansową, zgodnie z zasadą, że najlepsza windykacja to ta, której w ogóle nie trzeba prowadzić.

 

Źródło: https://www.bik.pl/

Zaktualizowano: 16.01.2026

Dodano: 16.01.2026

Czy ten artykuł był pomocny?


Ocena / gł.
Top