Trzy filary gospodarki z problemami płatniczymi
Trzy filary gospodarki z problemami płatniczymi
Handel, budownictwo i produkcja odpowiadają za niemal połowę zaległych zobowiązań firm w Polsce
Najnowsze zestawienia przygotowane na podstawie danych z Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor oraz bazy BIK pokazują coraz trudniejszą sytuację finansową najważniejszych branż polskiej gospodarki. Handel, przemysł i budownictwo generują obecnie blisko 50 proc. całkowitej wartości niespłaconych zobowiązań przedsiębiorstw, których suma osiągnęła 22,7 mld zł. Skala przeterminowanych należności w tych sektorach wyraźnie podnosi poziom ryzyka w relacjach biznesowych.
Kluczowe liczby:
- handel: zaległości przekraczają 9 mld zł (wzrost o 2 proc., czyli ponad 15 mln zł), mimo spadku liczby zadłużonych firm o ponad 7 tys.;
- budownictwo: wartość zaległych zobowiązań zwiększyła się o 10 proc. – z 5,4 mld zł do ponad 6 mld zł, choć liczba nierzetelnych płatników zmniejszyła się o blisko 3,7 tys.;
- produkcja: zadłużenie wzrosło o 430 mln zł (6 proc. r/r), osiągając ponad 7,6 mld zł, przy jednoczesnym spadku liczby zadłużonych firm o niemal 2 tys.;
- łącznie: trzy sektory odpowiadają za prawie 22,7 mld zł zaległości, czyli niemal połowę z 46,2 mld zł przeterminowanego zadłużenia wszystkich firm w Polsce.
Zgodnie z danymi BIG InfoMonitor i BIK, to właśnie handel, przemysł i budownictwo skupiają największe kwoty zaległych płatności. Na koniec listopada ubiegłego roku w obu bazach figurowało łącznie ponad 142 tys. przedsiębiorstw z problemami płatniczymi w tych trzech branżach.
– Skoro niemal połowa wszystkich zaległości firm w Polsce przypada na te sektory, wybór partnerów biznesowych powinien być szczególnie ostrożny. Kluczowe staje się regularne sprawdzanie wiarygodności płatniczej kontrahentów – zarówno przed rozpoczęciem współpracy, jak i w jej trakcie. Dane pokazują, że zapotrzebowanie na takie informacje jest ogromne – tylko w ubiegłym roku odnotowaliśmy ponad 5 mln zapytań dotyczących kondycji finansowej firm – podkreśla Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor.
W warunkach rosnących kosztów operacyjnych, presji na rentowność oraz osłabionego popytu, coraz więcej firm funkcjonuje na granicy opłacalności. W tej sytuacji znaczenia nabierają dyscyplina finansowa, bieżące monitorowanie należności oraz sprawne zarządzanie płatnościami, które pomagają utrzymać płynność i ograniczyć ryzyko nagłego pogorszenia sytuacji finansowej.
Handel: niskie marże i silna konkurencja online
Sektor handlowy pozostaje branżą z najwyższą wartością przeterminowanych zobowiązań – ponad 9 mld zł. Choć roczny wzrost zadłużenia był niewielki (0,2 proc.), uwagę zwraca znaczący spadek liczby firm figurujących w rejestrach dłużników.
Jak wyjaśnia Maciej Ptaszyński, prezes Polskiej Izby Handlowej, narastające problemy płatnicze w handlu detalicznym są efektem długotrwałej presji kosztowej. Wzrost cen energii, czynszów, logistyki i pracy nie zawsze może być przeniesiony na klientów, co ogranicza marże i zdolność firm do budowania rezerw finansowych. W rezultacie opóźnianie płatności staje się dla wielu przedsiębiorców sposobem na utrzymanie bieżącej płynności.
Dodatkowym obciążeniem jest ostrożniejsze podejście konsumentów oraz spadek popytu na dobra trwałe, co spowalnia rotację zapasów i zamraża kapitał obrotowy. Najmocniej odczuwają to małe i średnie firmy, którym coraz trudniej uzyskać finansowanie obrotowe – instytucje finansowe podchodzą bowiem do sektora handlowego z rosnącą rezerwą.
Budownictwo: mniej dłużników, większe kwoty
Z danych BIG InfoMonitor i BIK wynika, że budownictwo odnotowało jeden z najwyższych wzrostów wartości zaległości – o 10 proc. rok do roku. Jednocześnie liczba firm z przeterminowanymi zobowiązaniami wyraźnie się zmniejszyła.
– To tylko pozorny paradoks – tłumaczy Radosław Wojnowski, rzecznik Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa. – W praktyce mamy do czynienia z koncentracją zadłużenia w mniejszej grupie podmiotów, głównie średnich i dużych firm realizujących największe kontrakty infrastrukturalne i kubaturowe.
Istotnym problemem pozostaje ograniczona liczba nowych inwestycji publicznych. Portfel zamówień nie nadąża za potencjałem wykonawczym rynku, co prowadzi do ostrej konkurencji cenowej i spadku marż do poziomów bliskich granicy opłacalności. W efekcie firmy opóźniają regulowanie zobowiązań w całym łańcuchu dostaw. Dodatkowo słabsza koniunktura na rynku deweloperskim sprawia, że zadłużenie kumuluje się w firmach, które wciąż realizują największy wolumen prac.
Produkcja: między kosztami a sygnałami ożywienia
W przemyśle zadłużenie wzrosło o 430 mln zł (6 proc. r/r), osiągając poziom 7,6 mld zł. Jednocześnie spadła liczba firm z zaległościami, co może świadczyć o poprawie płynności części przedsiębiorstw. Na tle handlu i budownictwa tempo wzrostu zadłużenia w produkcji pozostaje jednak najniższe.
Branża nadal zmaga się z wysokimi kosztami energii i pracy, ale coraz wyraźniej widoczne są też oznaki poprawy koniunktury. – Polski przemysł wchodzi w 2026 rok z solidnym impulsem wzrostowym. Produkcja sprzedana w grudniu 2025 r. wzrosła o 7,3 proc. r/r, znacznie powyżej oczekiwań rynku – zauważa dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk BIG InfoMonitor.
Ekspert wskazuje jednak na wyzwania, które mogą ograniczać dalszy rozwój: presję kosztową, konieczność kosztownych inwestycji związanych z dekarbonizacją oraz ryzyka zewnętrzne, w tym słabą kondycję gospodarki niemieckiej i napięcia handlowe między UE a USA.
– Warto pamiętać, że handel, budownictwo i produkcja odpowiadają za ponad 40 proc. PKB, więc ich niemal 50-procentowy udział w zaległościach ma częściowo charakter strukturalny. Optymistycznym sygnałem jest spadek liczby firm z przeterminowanymi zobowiązaniami. Oznacza to, że część przedsiębiorców poprawia swoją sytuację finansową. Niestety równolegle obserwujemy pogłębianie się problemów u innych podmiotów, gdzie zaległości dalej się kumulują – podsumowuje dr hab. Waldemar Rogowski.
Źródło: https://www.big.pl/
Dodano:
Czy ten artykuł był pomocny?
Ocena / gł.Ostatnie filmy
