Zaległości rolników najniższe od pięciu lat

Opublikowano: 2026-09-01 12:45 Dagmara Konik 8 min. czytania

Zaległości rolników najniższe od pięciu lat

Zaległości rolników najniższe od pięciu lat

Zadłużenie sektora rolniczego spadło do najniższego poziomu od pięciu lat. Na koniec czerwca 2026 r. przeterminowane zobowiązania wyniosły 653,8 mln zł. Krajowe dane nie pokazują jednak pełnego obrazu – w dziewięciu województwach zaległości rolników zwiększyły się w ciągu roku.

Sytuacja finansowa sektora rolniczego na początku tegorocznego sezonu zbiorów jest niejednoznaczna. Z jednej strony łączna wartość przeterminowanych zobowiązań gospodarstw i przedsiębiorstw rolnych obniżyła się do najniższego poziomu od pięciu lat. Z drugiej strony wielu rolników nadal mierzy się z wysokimi kosztami produkcji, niskimi cenami sprzedaży oraz niekorzystnymi warunkami pogodowymi.

Z danych Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor oraz BIK wynika, że na koniec czerwca 2026 r. zaległe zadłużenie sektora rolnictwa wynosiło 653,8 mln zł. W porównaniu z wcześniejszym okresem oznacza to spadek o 1,7 mln zł. Zmniejszyła się również średnia wartość zaległości przypadająca na jednego nierzetelnego dłużnika – o 4 028 zł, do 256,6 tys. zł.

Jednocześnie liczba rolników i przedsiębiorstw rolnych z problemami ze spłatą zobowiązań wzrosła z 2515 do 2548. Oznacza to, że poprawa wartości zadłużenia nie przekłada się automatycznie na lepszą sytuację wszystkich gospodarstw.

Rolnicy nadal pod presją kosztów

Niższe zaległości są pozytywnym sygnałem, jednak nastroje w branży rolniczej pozostają ostrożne. Pod koniec 2025 r. wskaźnik oceny zmiany ogólnej sytuacji gospodarstw rolnych wyniósł według GUS -40,3, osiągając najniższy poziom od trzech lat.

Jedną z największych barier rozwoju pozostają ceny produktów rolnych. Aż 74,7 proc. rolników wskazuje na zbyt niskie ceny zbytu. Kolejne 67,3 proc. zwraca uwagę na zbyt wysokie koszty produkcji. Negatywnie oceniana jest również opłacalność produkcji – w grudniu 2025 r. saldo odpowiedzi dotyczących jej oceny wyniosło -29,6.

W efekcie spadek zaległego zadłużenia należy traktować raczej jako sygnał częściowej poprawy niż dowód na rozwiązanie problemów finansowych sektora.

Produkcja i eksport rosną, ale nie wszyscy korzystają

Na sytuację finansową rolnictwa wpływały w ostatnim czasie dobre wyniki produkcyjne i eksportowe. W 2025 r. zbiory zbóż ogółem zwiększyły się o 6,7 proc. rok do roku. Produkcja rzepaku i rzepiku wzrosła o 11,2 proc., natomiast ziemniaków – aż o 18,4 proc.

Dobre wyniki odnotowano również w handlu zagranicznym. Wartość eksportu polskich towarów rolno-spożywczych w 2025 r. sięgnęła 248 mld zł, co oznacza wzrost o 8,6 proc. w porównaniu z poprzednim rokiem. Jednocześnie saldo wymiany handlowej zwiększyło się o 10,2 proc.

Dobra koniunktura w eksporcie nie oznacza jednak, że równie korzystnie wygląda sytuacja poszczególnych gospodarstw. Rolnicy pozostają szczególnie wrażliwi na zmiany cen skupu, kosztów paliw, energii, nawozów oraz środków produkcji.

Zaległości rolników rosną w dziewięciu województwach

Krajowy spadek zadłużenia nie jest równomierny. W dziewięciu z 16 województw wartość przeterminowanych zobowiązań rolników zwiększyła się w ciągu roku.

Największą dynamikę odnotowano w województwie lubuskim, gdzie zaległości wzrosły o 34 proc., osiągając 46,6 mln zł. W Małopolsce zadłużenie zwiększyło się o 26 proc.

Największy wzrost w ujęciu kwotowym wystąpił natomiast w województwie lubelskim. Zaległości zwiększyły się tam o 22,5 mln zł i wyniosły 126 mln zł. Oznacza to, że region odpowiada obecnie za niemal jedną piątą całego przeterminowanego zadłużenia sektora rolniczego w Polsce.

Odmiennie wygląda sytuacja w województwie podlaskim. W ciągu roku zaległości spadły tam niemal o połowę – z 81,3 mln zł do 42,3 mln zł. Wyraźną poprawę odnotowano także w Wielkopolsce, gdzie zadłużenie zmniejszyło się o ponad 21 proc., z 57,1 mln zł do 45 mln zł.

Lubelskie szczególnie narażone na problemy

Województwo lubelskie jest przykładem regionu, w którym trudna sytuacja gospodarstw rolnych może znaleźć odzwierciedlenie w danych o zadłużeniu. To jeden z najważniejszych ośrodków produkcji zbóż, rzepaku oraz owoców miękkich.

Na kondycję gospodarstw wpływały niekorzystne warunki pogodowe. Mroźna zima zaszkodziła części upraw ozimych, a późniejsza susza objęła znaczną część regionu. Dodatkowym problemem było ograniczenie sprzedaży ubiegłorocznego zboża. Część rolników decydowała się przechowywać zapasy w oczekiwaniu na wyższe ceny, co ograniczało bieżące wpływy.

Problem jest widoczny również w danych dotyczących gospodarstw zajmujących się uprawami rolnymi innymi niż wieloletnie. Ich przeterminowane zobowiązania, po wcześniejszym spadku z ponad 106 mln zł w 2022 r. do 57,6 mln zł w 2025 r., wzrosły w czerwcu 2026 r. do 59,5 mln zł. To o 3,4 proc. więcej niż rok wcześniej.

Tegoroczne żniwa mogą zmienić obraz zadłużenia

Czerwcowe dane o zaległościach nie uwzględniają jeszcze w pełni skutków tegorocznych zbiorów. Zobowiązania trafiają do rejestrów z opóźnieniem, dlatego ewentualne pogorszenie sytuacji gospodarstw będzie widoczne w statystykach dopiero w kolejnych miesiącach.

To szczególnie istotne w regionach dotkniętych suszą i innymi niekorzystnymi zjawiskami pogodowymi. Niższe plony mogą oznaczać mniejsze przychody, a jednocześnie rolnicy nadal muszą ponosić wysokie koszty prowadzenia działalności.

Presję na rentowność może zwiększać również wzrost cen paliw. Jeżeli tegoroczne zbiory okażą się słabsze od oczekiwanych, część gospodarstw może mieć większe trudności z utrzymaniem płynności finansowej i terminową spłatą zobowiązań.

Najniższe zadłużenie nie oznacza końca problemów

Choć 653,8 mln zł zaległości to najniższy poziom od pięciu lat, dane pokazują, że sytuacja sektora rolniczego pozostaje zróżnicowana. Spadek zadłużenia w skali całego kraju jest przede wszystkim efektem mocnej poprawy w kilku regionach, podczas gdy w innych zaległości wyraźnie rosną.

Dla oceny kondycji finansowej rolnictwa kluczowe będą więc kolejne miesiące. Dopiero dane uwzględniające efekty tegorocznych zbiorów pokażą, czy obecny spadek zaległego zadłużenia okaże się trwałym trendem, czy jedynie przejściową poprawą.

 

Źródło: https://www.big.pl/

Zaktualizowano: 01.09.2026

Dodano: 01.09.2026

Czy ten artykuł był pomocny?


Ocena / gł.
Top