Zatory i drożyzna hamują gospodarkę. Firmy ograniczają plany rozwojowe

Opublikowano: 2026-05-04 13:00 Dagmara Konik 6 min. czytania

Zatory i drożyzna hamują gospodarkę. Firmy ograniczają plany rozwojowe

Zatory i drożyzna hamują gospodarkę. Firmy ograniczają plany rozwojowe

Polska gospodarka wchodzi w drugi kwartał 2026 roku w warunkach zwiększonej niepewności. Aż 87 proc. przedsiębiorców doświadcza opóźnień w płatnościach od kontrahentów, co coraz silniej wpływa na bieżące funkcjonowanie firm. Dodatkowym źródłem ryzyka – dla blisko jednej trzeciej przedsiębiorstw – pozostaje niestabilność cen energii, gazu i paliw, potęgowana napiętą sytuacją geopolityczną na Bliskim Wschodzie. W efekcie rosnących kosztów i problemów z płynnością niemal połowa firm ogranicza lub odkłada plany rozwojowe. Z badania Skaner MŚP dla BIG InfoMonitor i BIK wynika, że przedsiębiorstwa przechodzą w tryb defensywny, koncentrując się na utrzymaniu płynności kosztem inwestycji.

Najważniejsze wnioski:

  • 87 proc. firm wskazuje na opóźnienia w płatnościach ze strony kontrahentów;
  • niemal połowa przedsiębiorstw wstrzymuje ekspansję lub nowe projekty;
  • 40 proc. negatywnie ocenia wpływ sytuacji gospodarczej i geopolitycznej;
  • dla prawie co trzeciej firmy kluczowym ryzykiem są zmienne ceny energii i paliw;
  • 74 proc. podmiotów odczuwa negatywne skutki przeterminowanych należności.

Z danych GUS wynika, że inflacja w marcu 2026 r. wyniosła 3 proc. rok do roku i 1,1 proc. miesiąc do miesiąca, przyspieszając względem lutego. Wzrost cen był w dużej mierze efektem podwyżek cen ropy i gazu, związanych z eskalacją napięć na Bliskim Wschodzie.

Skala problemów finansowych widoczna jest również w danych o zadłużeniu firm. Według BIG InfoMonitor i BIK, na koniec lutego łączna wartość zaległości kredytowych i pozakredytowych przedsiębiorstw przekroczyła 46,2 mld zł, co oznacza wzrost o blisko 2,5 mld zł rok do roku (5,7 proc.). Średnio na jednego nierzetelnego dłużnika przypada już niemal 150 tys. zł zaległości, co znacząco osłabia zaufanie w relacjach biznesowych i ogranicza możliwości rozwoju firm.

Koszty i regulacje hamują wzrost

Coraz wyraźniej widać zjawisko tzw. „drożyzny systemowej”, które staje się główną barierą dla przedsiębiorstw. 37 proc. firm wskazuje ogólny wzrost kosztów działalności jako największe wyzwanie w 2026 roku. Największe obawy budzi niestabilność cen energii, gazu i paliw (29 proc.), które bezpośrednio obniżają marże i utrudniają budowanie rezerw finansowych.

Niepewność zwiększają także czynniki regulacyjne. Wysokie składki ZUS są największym problemem dla 29 proc. firm, a kolejne wyzwania to zmiany podatkowe (23 proc.) oraz rosnące koszty pracy (19 proc.). Łączna presja kosztowa i fiskalna sprawia, że niemal połowa przedsiębiorstw postrzega ją jako zagrożenie dla stabilności działalności, a obawy o płynność finansową stają się coraz bardziej powszechne.

Firmy coraz częściej dostosowują się do warunków trwałej niepewności, koncentrując się na kontroli wydatków i zabezpieczaniu płynności. Opóźnienia w płatnościach – przy wysokich kosztach finansowania i energii – generują straty, których nie da się łatwo zrekompensować zwiększoną sprzedażą. W efekcie optymizm przedsiębiorców ma dziś charakter ostrożny i warunkowy.

Hamulec inwestycyjny i spadek zaufania

Negatywna ocena sytuacji gospodarczej i geopolitycznej przez ok. 40 proc. firm przekłada się na konkretne decyzje biznesowe. Coraz więcej przedsiębiorstw koncentruje się na ograniczaniu ryzyka zamiast poszukiwania nowych możliwości. Co trzeci podmiot redukuje wydatki na modernizację, a ponad 13 proc. całkowicie je wstrzymuje. Łącznie 45 proc. firm przyznaje, że obecne warunki zniechęcają do inwestycji i ekspansji.

Zatory płatnicze dodatkowo pogłębiają problem. Ponad połowa firm z odroczonymi terminami płatności ma należności przeterminowane powyżej miesiąca, a niemal 29 proc. czeka na zapłatę dłużej niż dwa miesiące. Dla 74 proc. przedsiębiorstw ma to bezpośredni, negatywny wpływ na kondycję biznesu.

W odpowiedzi firmy zaostrzają zasady współpracy – wprowadzają przedpłaty, dokładniej sprawdzają kontrahentów i wdrażają działania ograniczające ryzyko. W 2026 roku aż 76 proc. przedsiębiorstw planuje aktywnie przeciwdziałać zatorom płatniczym, traktując wiarygodność partnerów jako kluczowy element strategii przetrwania.

Obecne realia wymagają od firm dużej elastyczności i zmiany podejścia do planowania. Przy wysokich kosztach i obciążeniach fiskalnych kluczowe staje się zarządzanie kapitałem obrotowym. Bez poprawy dyscypliny płatniczej i zahamowania wzrostu kosztów, skłonność do inwestycji pozostanie ograniczona, co może spowolnić modernizację i rozwój polskich przedsiębiorstw w najbliższych miesiącach.

 

Źródło: https://www.big.pl/

Dodano: 04.05.2026

Czy ten artykuł był pomocny?


Ocena / gł.
Top