Czy będąc na urlopie wychowawczym można pracować na umowie o dzieło?

Opublikowano: 08 Sty 2026 Agnieszka Kłak 13 min. czytania

Kategoria: Domowe finanse

Kto może brać urlop wychowawczy?

Możesz wziąć urlop wychowawczy, jeśli:

• masz dziecko, które nie ukończyło 6 roku życia,
• będziesz sprawować osobistą opiekę nad tym dzieckiem,
• pracujesz u danego pracodawcy przez co najmniej 6 miesięcy.

We wspomnianych 6 miesiącach zatrudniania zawierają się także poprzednie okresy zatrudnienia. 

Urlop wychowawczy może trwać maksymalnie 36 miesięcy, jednak nie dłużej niż do dnia, w którym dziecko, nad którym sprawowana jest opieka, ukończy 6 rok życia. Natomiast w szczególnych przypadkach - gdy dziecko jest niepełnosprawne i ma stosowne orzeczenie lekarskie - urlop wychowawczy może trwać maksimum 36 miesięcy, jednak nie dłużej niż do dnia, w którym dziecko ukończy 18 rok życia. 

Kiedy przysługuje Ci prawo do pracy na urlopie wychowawczym?

Zgodnie z art. 186² Kodeksu pracy pracownik ma prawo do podjęcia pracy w trakcie przebywania na urlopie wychowawczym. Warunkiem jest to, by wykonywanie takiej pracy nie przeszkadzało w sprawowaniu osobistej opieki nad dzieckiem. Pracę może wykonywać zarówno dla dotychczasowego pracodawcy jak i dla innej firmy. 

Gdyby się okazało, że zaprzestaniesz sprawować osobistą opiekę nad dzieckiem, to pracodawca wezwie Cię do stawienia się do pracy we wskazanym przez niego terminie. Nie będzie to jednak później niż w ciągu 30 dni od dnia uzyskania informacji o zaprzestaniu sprawowania opieki i nie wcześniej niż po upływie 3 dni od wezwania do stawienia się do pracy. 

Czy możesz pracować na umowie o dzieło w trakcie urlopu wychowawczego?

Tak, umowa o dzieło jest jedną z dopuszczalnych form zarobkowania dla osoby przebywającej na urlopie wychowawczym. Umowa o dzieło jest atrakcyjna dla osób na urlopie wychowawczym, gdyż tutaj znaczenie ma przede wszystkim osiągnięty rezultat, czyli wykonanie i dostarczenie wykonanego dzieła, a nie praca w wyznaczonych godzinach. Możesz więc pracować wtedy, kiedy Ci to pasuje. Samodzielnie zorganizujesz sobie czas, tak by rzeczywiście opiekować się dzieckiem, a także wykonywać pracę zarobkową. 

Ile możesz zarobić na umowie o dzieło w trakcie urlopu wychowawczego?

To, ile zarobisz na umowie o dzieło zależy od tego, jak dogadasz się z pracodawcą. Może to być stawka za całość, czyli za wykonane dzieło, ale równie dobrze w umowie może znaleźć się podstawa do wyliczenia wynagrodzenia. Np. umawiasz się z pracodawcą, że wykonasz dla niego 500 opisów produktów, co będzie stanowiło wynagrodzenie równe 3000 zł brutto. Jest to przykład z góry ustalenia całości wynagrodzenia. Możecie też umówić się, że przykładowo za jeden opis produktu pracodawca zapłaci Ci 6 zł netto, a rozliczycie się na podstawie rachunku wystawionego co miesiąc. Jeśli w następnym miesiącu dostarczysz 200 opisów, to pracodawca wypłaci Ci 1200 zł netto wynagrodzenia na podstawie umowy o dzieło i wystawionego rachunku. 

Kiedy otrzymasz zapłatę za pracę na umowie o dzieło?

Kluczowe jest określenie terminu wypłaty wynagrodzenia z umowy o dzieło wg daty, w której zleceniodawca przyjął gotowe dzieło. Datę ustalicie między sobą. Gdyby był to np. tydzień, to wówczas w umowie powinien znaleźć się zapis następującej treści: "zleceniodawca zobowiązuje się do wypłaty wynagrodzenia na rzecz zleceniobiorcy w terminie 7 dni od dnia, w którym dzieło zostanie odebrane przez zamawiającego".

Czy pracodawca może Ci zabronić pracy w trakcie urlopu wychowawczego?

W takim zakresie, w jakim już omówiliśmy pracodawca nie ma prawa zabronić Ci pracy w czasie urlopu wychowawczego. Może wprawdzie odrzucić Twoją propozycję pracy u niego, ale nie może sprzeciwić się temu, że podpiszesz umowę o dzieło z innym pracodawcą. Pamiętaj jednak o tym, że po podjęciu zatrudnienia należy móc dalej sprawować opiekę nad dzieckiem. Jeśli nie będzie to możliwe, to wówczas pracodawca wezwie Cię do stawienia się do pracy w wyżej opisanym trybie. 

Czy zapłacisz ZUS z umowy o dzieło?

Umowa o dzieło wykonywana u innego pracodawcy, nie jest oskładkowana, więc nie płacisz żadnych składek, nie oddajesz więc do ZUS-u ani złotówki. Jednak, jeśli przebywasz na urlopie wychowawczym, to przysługuje Ci ubezpieczenie, mimo że nie otrzymujesz wynagrodzenia. Nie musisz się więc martwić o takie kwestie jak np. wizyta u lekarza. 

Inaczej się sprawa ma, jeśli zawrzesz umowę o dzieło z tym samym pracodawcą. Wówczas będziesz potraktowany jak pracownik, Twoje wynagrodzenie z tej umowy będzie stanowiło podstawę do wyliczenia składek na ubezpieczenia społeczne. 

Ryzyko zakwestionowania umowy o dzieło

Warto pamiętać, że umowa o dzieło bywa najczęściej kwestionowaną formą współpracy przez ZUS i organy skarbowe. Ryzyko pojawia się wtedy, gdy charakter wykonywanych czynności nie prowadzi do konkretnego, mierzalnego rezultatu, a praca ma cechy typowe dla umowy zlecenia lub umowy o pracę. W takim przypadku instytucje mogą uznać, że doszło do obejścia przepisów, co może skutkować koniecznością zapłaty zaległych składek lub podatków.

Dlatego, decydując się na umowę o dzieło w czasie urlopu wychowawczego, warto zadbać o to, aby przedmiot umowy był jasno określony, jednorazowy i nastawiony na osiągnięcie konkretnego efektu, na przykład stworzenie projektu, raportu lub utworu.

Czy umowa o dzieło wpływa na prawo do urlopu wychowawczego?

Podjęcie pracy na podstawie umowy o dzieło co do zasady nie powoduje utraty prawa do urlopu wychowawczego. Przepisy dopuszczają aktywność zarobkową w trakcie urlopu, o ile nie uniemożliwia ona osobistej opieki nad dzieckiem. Kluczowe znaczenie ma więc faktyczny zakres i intensywność pracy.

Jeżeli wykonywanie dzieła nie koliduje z celem urlopu wychowawczego, czyli sprawowaniem opieki, prawo do urlopu zostaje zachowane. W praktyce oznacza to, że krótkotrwałe lub projektowe prace są akceptowane znacznie łatwiej niż stałe, czasochłonne obowiązki.

Podatek dochodowy przy umowie o dzieło

Dochody uzyskiwane z umowy o dzieło podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Zastosowanie mają standardowe koszty uzyskania przychodu, najczęściej w wysokości dwudziestu procent, a w przypadku przeniesienia praw autorskich nawet pięćdziesięciu procent.

Zaliczka na podatek jest pobierana przez zamawiającego dzieło, a po zakończeniu roku podatkowego otrzymasz informację PIT, którą należy uwzględnić w rocznym zeznaniu. Urlop wychowawczy nie zwalnia z obowiązku rozliczenia podatku od uzyskanych dochodów.

Umowa o dzieło a praca zdalna

Umowa o dzieło bardzo często łączy się z wykonywaniem pracy zdalnej, co w praktyce dobrze wpisuje się w realia urlopu wychowawczego. Praca wykonywana w domu lub w elastycznych godzinach ułatwia pogodzenie obowiązków zawodowych z opieką nad dzieckiem. Forma zdalna nie ma wpływu na ważność umowy, pod warunkiem że nadal spełnia ona cechy dzieła, a nie stałego świadczenia usług. Kluczowy pozostaje rezultat pracy, a nie miejsce czy godziny jej wykonywania.

Obowiązek informowania pracodawcy

Przepisy nie nakładają na Ciebie obowiązku informowania pracodawcy o podjęciu pracy na podstawie umowy o dzieło u innego podmiotu w czasie urlopu wychowawczego. Wyjątkiem są sytuacje, w których wykonywana praca mogłaby naruszać zakaz konkurencji lub inne postanowienia umowy o pracę. Jeżeli nie obowiązuje Cię zakaz konkurencji i praca nie koliduje z interesem pracodawcy, możesz zawrzeć umowę o dzieło bez konieczności uzyskiwania jego zgody.

Kredyt lub pożyczka na umowę o dzieło w trakcie urlopu wychowawczego 

Jeśli jesteś w trakcie urlopu wychowawczego i jednocześnie pracujesz na umowie o dzieło, to jak najbardziej możesz starać się o kredyt lub pożyczkę. Pamiętaj, że kluczowa będzie tutaj ocena Twojej zdolności kredytowej. Kredytodawca musi wiedzieć, czy będzie Cię stać spłacać raty, a także ile konkretnie zarabiasz. Dlatego ważne jest także to, jak długo jeszcze pozostaniesz na urlopie wychowawczym. Po powrocie do pracy odzyskasz wynagrodzenie, ale przy wnioskowaniu liczy się przede wszystkim to, ile zarabiasz w momencie składania wniosku. 

Warto dodać, że dla banku umowa o dzieło może być niewystarczającym źródłem dochodu. W praktyce to firmy pożyczkowe prędzej udzielą zobowiązania klientowi, który osiąga dochody na umowie o dzieło. W oczach banku bezpieczniej wygląda inny rodzaj umowy, zwłaszcza umowa o pracę. 

FAQ - Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę mieć kilka umów o dzieło na urlopie wychowawczym?
Tak, możesz zawrzeć kilka umów o dzieło, o ile każda z nich spełnia warunki tej formy zatrudnienia i nie ogranicza możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Czy muszę zgłaszać umowę o dzieło do ZUS?
Co do zasady umowa o dzieło nie podlega zgłoszeniu do ZUS, o ile jest zawarta z podmiotem innym niż Twój pracodawca i nie jest wykonywana na jego rzecz.

Czy mogę pracować w nocy lub w weekendy?
Tak, przepisy nie zakazują wykonywania umowy o dzieło w określonych porach. Istotne jest jedynie to, aby praca nie była sprzeczna z celem urlopu wychowawczego.

Zaktualizowano: 08.01.2026

Dodano: 08.01.2026