Jak zweryfikować, czy firma pożyczkowa jest godna zaufania?

Opublikowano: 24 Kwi 2021 Anna Kopańska 10 min. czytania

Kategoria: Poradnik Pożyczkowy

Rynek produktów finansowych można dzielić według różnych kategorii. Niezależnie jednak od przyjętego podziału i omawianego aspektu każdy z jego uczestników powinien charakteryzować się nienaganną uczciwością działania. Przejrzyste procedury, transparentne reguły działania to jedne z podstawowych cech, jakie powinny wyróżniać podmioty finansowe. Wszak chodzi o nasze pieniądze! W jaki sposób sprawdzić, czy firma od której chcemy pożyczyć pieniądze jest uczciwa i czy działa zgodnie z przepisami prawa? Odpowiadamy w dzisiejszym artykule.

Słów kilka o historii rynku pozabankowego

Zanim odpowiemy na to pytanie przyjrzyjmy się bliżej historii i regulacjom prawnym firm pożyczkowych w Polsce. Początek historii firm pożyczkowych w Polsce sięga lat 90 – tych XX wieku. Na przestrzeni tego okresu czasu rynek pozabankowy bardzo mocno się zmienił. Lata 90 – te, to czas transformacji ustrojowej.  Stopniowo rozwijały się małe firmy pożyczkowe, które na ów czas nosiły określenie „firm słupowych”. Ich nazwa wynikała z tego, że głównym kanałem dotarcia do klientów były reklamy umieszczane na słupach wysokiego napięcia, czy też wszędzie tam, gdzie reklamę mógł zauważyć potencjalny klient, na przykład m.in. były to przystanki autobusowe, tablice ogłoszeń i tym podobne. Pierwsza firma pozabankowa, która  pojawiła się na polskim rynku finansowym z kapitałem zagranicznym w 1997 roku to firma Provident, przez wiele lat będąca liderem na rynku pozabankowym i nie mająca zbyt wiele konkurentów.

Z kolei Rekomendacja T to początek nowego rozdania na rynku kredytowym w Polsce. Liberalne podejście banków do zasad weryfikacji klientów pod kątem ich zdolności kredytowej znalazło swoje odbicie w tak zwanym „przekredytowaniu” klientów i tym samym problemów ze spłatą ich zobowiązań.W 2010 roku wprowadzona została tak zwana Rekomendacja T czyli zbiór zaleceń Komisji Nadzoru Finansowego dotyczących dobrych praktyk w zakresie zarządzania ryzykiem kredytów detalicznych. Pomimo, że Rekomendacja T nie dotyczyła bezpośrednio firm pożyczkowych to jednak przyczyniła się do dynamicznego ich rozwoju. Bankowe kredyty gotówkowe stały się mniej dostępne dla klientów, ponieważ obwarowane zostały dodatkowymi warunkami. Konsekwencją tych zdarzeń od roku 2011 rozpoczął się boom sprzedażowy pożyczek pozabankowych.

Podstawowe regulacje prawne rynku pozabankowego

To właśnie w roku 2011, dokładnie 12 maja 2011 roku weszła w życie Ustawa o Kredycie Konsumenckim, a 11 października 2015 roku pojawiła się nowelizacja tej ustawy, która zdefiniowała po raz pierwszy instytucję pożyczkową jako kredytodawcę. Z kolei 11 marca 2016 roku wprowadzono tak zwaną „ustawę antylichwiarską” czyli w praktyce nowelizację ustawy z 21 lipca 2006 roku o nadzorze nad rynkiem finansowym i ustawy z 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim. Cel tej ustawy to wyeliminowanie nieuczciwych praktyk stosowanych kiedyś przez niektóre firmy pożyczkowe i tym samym zwiększenie ochrony interesów konsumentów. Wytyczne dla instytucji pożyczkowych wyznaczyły kolejne zmiany w Ustawie o Kredycie Konsumenckim i tym samym stały się jakoby ramami funkcjonowania firm pożyczkowych.

Ustawa w artykule 59a określa wymogi formalne jakie musi spełnić firma, aby stać się instytucją pożyczkową. Wiarygodne firmy pożyczkowe powinny spełniać szereg regulacji. Dotyczą one przede wszystkim tego, że instytucja pożyczkowa może prowadzić działalność tylko w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialności lub spółki akcyjnej, a jej kapitał zakładowy musi wynosić minimum 200 000 złotych. Kapitał ten może być pokryty wyłącznie wkładem pieniężnym i nie może pochodzić ze środków z kredytu, pożyczki czy emisji obligacji lub innych źródeł nieudokumentowanych.

Warto dodać, że zanim weszła nowelizacja tej ustawy to firmy pożyczkowe działały na podstawie przepisów obowiązujących wszystkich przedsiębiorców. Wystarczyło założyć działalność gospodarczą, a  kapitał zakładowy wynosił tylko 5000 złotych.

Dalsze wymogi dla instytucji pożyczkowych to fakt, że członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej lub prokurentem instytucji pożyczkowej może być wyłącznie osoba, która nie była prawomocnie skazana za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub przestępstwo skarbowe. Co ważne, instytucja pożyczkowa może rozpocząć swoją działalność dopiero w momencie uzyskania wpisu do Rejestru instytucji pożyczkowych, który jest prowadzony przez Komisję Nadzoru Finansowego.

W każdej chwili można sprawdzić czy firma pożyczkowa działa legalnie w oparciu o zapisy ustawy i czy jest wpisana na listę firm pożyczkowych, poprzez wejście na stronę KNF, w pozycję Podmioty, następnie rejestr firm pożyczkowych. Dodatkowo ustawa o kredycie konsumenckim wymusiła konieczność wpisu do rejestru pośredników kredytowych firm, które chcą podjąć wykonywanie działalności pośrednictwa w zakresie kredytów konsumenckich.

Pośrednik kredytowy może działać tylko wtedy, gdy jego firma znajduje się w dziale drugim rejestru pośredników kredytowych (w przypadku pośredników hipotecznych) oraz w dziale czwartym (w przypadku pośredników kredytowych). Oba rejestry prowadzone są przez Komisję Nadzoru Finansowego. 

Jak działają listy ostrzeżeń?

Na samym końcu warto wspomnieć o liście ostrzeżeń Komisji Nadzoru Finansowego oraz Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Obie listy mają na celu ostrzeżenie konsumentów przed podejrzeniem lub faktycznym stosowaniem nieuczciwych praktyk przez konkretne firmy. Jeżeli chodzi o listę ostrzeżeń publicznych Komisji Nadzoru Finansowego znajdziemy ją na stronie www.knf.gov.pl, następnie należy wejść w sekcję „dla konsumentów”, dalej lista ostrzeżeń publicznych KNF. Pojawia nam się informacja na jakiej podstawie prawnej KNF publikuje taką listę ostrzeżeń, następnie KNF wymienia podstawy prawne złożonych przez siebie podejrzeń o popełnienie przestępstwa.

Wyszukiwarka ostrzeżeń zawiera nazwę podmiotu, którego dotyczy zawiadomienie, numer identyfikujący czyli KRS, NIP lub REGON, informacje na temat właściwej prokuratury, wzmianki o prawomocnych orzeczeniach wydanych w toku postępowania karnego oraz inne istotne informacje. Dodatkowo wyszukiwarka zawiera filtry według których osoba zainteresowana może znaleźć dane. Wyszukiwać dane można według nazwy podmiotu lub rodzaju zawiadomienia.

Kolejna lista ostrzeżeń znajduje się na stronie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów www.uokik.gov.pl. Należy wejść w sekcję konsumenci, następnie w lewym dolnym rogu znajdziemy pozycję „ostrzeżenia konsumenckie”.  W ostrzeżeniach konsumenckich UOKIK wskazuje na podejrzane zachowanie przedsiębiorcy oraz jego możliwe skutki dla szerszej grupy klientów. Urząd wskazuje podstawę prawną ostrzeżeń, a jest nią Art. 73a. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Ostrzeżenia UOKIK pojawiają się na bieżąco, maksymalnie można wyświetlić na stronie 50 pozycji i niestety nie ma wyszukiwarki konkretnych podmiotów.

Podsumowanie

Podsumowując, z punktu widzenia trzydziestoletniej historii firm pozabankowych, od tamtego czasu firmy pożyczkowe bardzo mocno się zmieniły i rozwinęły. Dzisiaj są one określane mianem tak zwanych „fintechów” czyli firm stosujących w procesie sprzedaży wiele nowoczesnych i zarazem nowatorskich rozwiązań. Gdyby chcieć porównać, jak bardzo rozwinęły się firmy pozabankowe na przestrzeni tych lat, to porównanie będzie dokładnie takie samo jak w przypadku rozwoju telefonii komórkowej: kiedyś całkiem niedawno bo w latach 90-tych XX wieku rządziły telefony stacjonarne.

Dzisiaj nikt nie wyobraża sobie życia bez smartfonów. Krótko mówiąc to co było a to co jest -  to zupełnie inna bajka. Konsument korzystający z produktów pozabankowych, może się czuć o wiele bardziej bezpieczny i równocześnie, może korzystać z o wiele bardziej nowoczesnych i prostszych rozwiązań pozabankowych niż kiedyś.

Zaktualizowano: 05.10.2021

Czy ten artykuł był pomocny?


Ocena / gł.

Komentarze, pytania i odpowiedzi do artykułu (9)


  • Avatar grzes

    grzes
    18.06.2021 16:05:44

    które firmy oferują najtańszą chwilówke?

    Avatar Anna Kopańska

    Anna Kopańska Autor grzes
    18.06.2021 21:13:37

    Kalkulator chwilówek dostępny na stronie wnioskomat.com pozwoli sprawdzić aktualne oferty.

  • Avatar kokotek

    kokotek
    17.06.2021 08:13:55

    taa internet wiele zmienił…na plus

    Odpowiedź
  • Avatar ser_ce

    ser_ce
    04.06.2021 07:34:36

    no właśnie skąd mam wiedzieć czy firma pożyczkowa działa legalnie, przecież każdy może sobie zrobić ładna strone w internecie i wszystko oze wygladac legalnie. Ile to już ludzi się nabrało na te parabanki?

    Avatar Anna Kopańska

    Anna Kopańska Autor ser_ce
    04.06.2021 10:17:15

    W wielu artykułach podkreślamy, że jest istotna różnica pomiędzy parabankiem a legalnie działającą firmą pożyczkową, która musi spełnić szereg regulacji i wymogów prawnych.

  • Avatar francek

    francek
    28.05.2021 18:05:46

    korzystam od czasu do czasu z pożyczek jeszcze się nie przejechałem zawsze sobie sprawdzam na necie różne oferty i wybieram najlepszą 😊

    Odpowiedź
  • Avatar zosix

    zosix
    27.05.2021 10:04:52

    dobrze, że teraz firmy pożyczkowe są sprawdzane i działają legalnie i te prowizje mają dużo niższe, przynajmniej jak ktoś pozycza chwilówke to nie musi spłacać sto razy więcej niż wziął to jest plus dla nich

    Odpowiedź
  • Avatar wacław

    wacław
    18.05.2021 07:49:15

    o tak provident to był wtedy jedyny, ale ludzie i tak pożyczali to była taka nowość sam raz skorzystałem, ale tylko raz na szczęście

    Odpowiedź
  • Avatar mała

    mała
    14.05.2021 14:41:11

    moja mama pamięta providenta, straszne prowizje mieli ogromne i faktycznie byli wtedy jedyni na rynku, agent przychodził z pożyczka do domu i co tydzień przychodził po kolejną ratę, dobrze ze teraz wygląda to zupełnie inaczej :O

    Odpowiedź
Top