Wśród różnych działań przedsiębiorczych można wyróżnić jedną, dość specyficzną, a mianowicie nierejestrowaną działalność gospodarczą. Jest to forma w pełni legalna, ale fakt, że firma nie jest zarejestrowana, nie oznacza, że nie musisz się rozliczać z uzyskanego dochodu. Dziś poruszamy tematykę kwoty wolnej od podatku w kontekście prowadzenia niezarejestrowanej firmy w 2026 roku.
Z tego artykułu dowiesz się:
Spis treści
Na początku sprawdźmy, jakie są podstawowe zasady funkcjonowania działalności nierejestrowanej. Zgodnie z art. 5 Ustawy Prawo przedsiębiorców, nie jest ona uznawana za działalność gospodarczą, jeżeli spełnione są dwa warunki:
Do końca 2025 r. limit ten był ustalany miesięcznie i wynosił 75 procent minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przy płacy minimalnej 4 666 zł brutto oznaczało to maksymalnie 3 499,50 zł przychodu w miesiącu.
Od 1 stycznia 2026 r. zasady się zmieniają. Limit nie będzie już liczony miesięcznie, lecz kwartalnie. Nowy próg wyniesie 225 procent minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ponieważ minimalne wynagrodzenie w 2026 r. zostało ustalone na poziomie 4 806 zł brutto, oznacza to, że maksymalny przychód z działalności nierejestrowanej w jednym kwartale wyniesie 10 813,50 zł.
Działając w tych granicach, nie masz obowiązku rejestracji firmy w CEIDG. Nadal możesz jednak dobrowolnie złożyć wniosek o wpis. W takiej sytuacji działalność staje się działalnością gospodarczą od dnia wskazanego we wniosku.
Musisz też pamiętać, że jeśli w danym kwartale przekroczysz limit 10 813,50 zł, Twoja działalność automatycznie przekształci się w zwykłą działalność gospodarczą. Od dnia przekroczenia masz 7 dni na złożenie wniosku o wpis do CEIDG.
Działalność nierejestrowana sprawdza się przede wszystkim przy drobnej, okazjonalnej aktywności zarobkowej, prowadzonej na niewielką skalę. Najczęściej spotykane przykłady to sprzedawanie rękodzieła lub biżuterii w Internecie, prowadzenie korepetycji lub lekcji online, a także niewielka fotografia okolicznościowa, na przykład sesje rodzinne czy zdjęcia komunijne. Popularne są również drobne usługi graficzne lub programistyczne wykonywane dla znajomych lub małych firm.
Należy jednak pamiętać, że nie każda forma aktywności może być prowadzona w tej formule. Działalność wymagająca koncesji, licencji albo wpisu do rejestru działalności regulowanej, na przykład usługi ochroniarskie, transportowe czy medyczne, nie może być uznana za działalność nierejestrowaną, niezależnie od wysokości przychodów.
Działalność nierejestrowana nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu Ustawy o PIT. Oznacza to, że osiągane przez Ciebie przychody nie są kwalifikowane jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zamiast tego, zgodnie z art. 20 ust. 1ba Ustawy o PIT, przychody z działalności nierejestrowanej zalicza się do tzw. innych źródeł przychodów. To bardzo istotne, ponieważ do tego źródła stosuje się ogólne zasady opodatkowania według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 Ustawy o PIT.
Podatek płacisz od dochodu, czyli od różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży i kosztami uzyskania przychodu. Koszty nie są określane ryczałtowo ani procentowo. Uwzględnia się je w wysokości faktycznie poniesionej, dlatego warto zadbać o ich rzetelne udokumentowanie. Z dokumentów musi jasno wynikać, że wydatek został poniesiony w związku z prowadzoną przez Ciebie działalnością nierejestrowaną.
Ważne jest również to, że dochody z działalności nierejestrowanej łączą się z innymi dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych. Jeżeli jednocześnie pracujesz na umowie o pracę, zleceniu lub osiągasz inne dochody, podatek obliczany jest od ich łącznej sumy.
Rozliczenia dokonujesz w zeznaniu rocznym PIT-36, składanym do 30 kwietnia roku następującego po danym roku podatkowym. Nie musisz wpłacać miesięcznych zaliczek na podatek, całość rozliczasz jednorazowo w zeznaniu rocznym.
Choć działalność nierejestrowana nie wymaga prowadzenia pełnej księgowości, obowiązek dokumentowania przychodów i kosztów nadal istnieje. W praktyce najprostszym rozwiązaniem jest prowadzenie własnej ewidencji, na przykład w arkuszu Excel lub w prostej aplikacji do fakturowania i kontroli przychodów.
Ważne jest systematyczne zapisywanie każdej sprzedaży oraz przechowywanie paragonów i faktur dokumentujących poniesione wydatki. Do najczęściej spotykanych kategorii kosztów należą materiały potrzebne do wykonania produktu lub usługi, drobny sprzęt, oprogramowanie, a także wydatki marketingowe, na przykład reklamy w mediach społecznościowych. Dokumenty warto archiwizować co najmniej przez okres wymagany dla rozliczeń podatkowych, na wypadek ewentualnej kontroli.
Ponieważ działalność nierejestrowana podlega opodatkowaniu wyłącznie na zasadach ogólnych, nie masz możliwości wyboru innej formy opodatkowania. Nie możesz zastosować podatku liniowego ani karty podatkowej.
Rozliczenie według skali podatkowej oznacza jednak jedno istotne udogodnienie. Przysługuje Ci kwota wolna od podatku. W praktyce wynika ona z kwoty zmniejszającej podatek, która obecnie wynosi 3 600 zł.
Oznacza to, że:
Te same zasady obowiązują również w 2026 roku dla osób prowadzących działalność nierejestrowaną.
Nie, rejestracja działalności gospodarczej nie jest konieczna, o ile spełniasz wszystkie warunki działalności nierejestrowanej i nie przekraczasz ustawowych limitów przychodów.
Musisz jednak zachować szczególną ostrożność w dwóch sytuacjach:
W praktyce warto rozważyć rejestrację firmy, gdy regularnie osiągasz wysokie przychody, planujesz większe inwestycje lub chcesz współpracować z kontrahentami, którzy oczekują faktur i stabilnej formy prawnej. Rejestracja daje też dostęp do szerszych możliwości rozliczeń kosztów oraz budowania wiarygodności biznesowej.
Jeśli chcesz się dowiedzieć, jak założyć firmę, to serdecznie zachęcamy do lektury także tego artykułu: Jak założyć jednoosobową działalność gospodarczą?
Największym ryzykiem jest niezgłoszenie przekroczenia limitu przychodów w ustawowym terminie. W takiej sytuacji urząd skarbowy może uznać, że działalność była prowadzona bez wymaganej rejestracji, co wiąże się z konsekwencjami podatkowymi, a w skrajnych przypadkach także karnymi skarbowymi.
Dodatkowym problemem bywa niewłaściwe rozliczanie dochodów, na przykład pomijanie części przychodów lub błędne ujmowanie kosztów. Warto również mieć na uwadze ryzyko współpracy z większymi kontrahentami, którzy często oczekują faktur VAT lub wpisu do CEIDG. Brak formalnej działalności może w takich relacjach ograniczać możliwości rozwoju.
Największą zaletą działalności nierejestrowanej są niskie koszty startu. Nie musisz rejestrować firmy ani opłacać składek ZUS, co znacząco obniża próg wejścia. Jest to rozwiązanie szczególnie atrakcyjne dla osób, które chcą przetestować pomysł biznesowy bez ponoszenia dużego ryzyka finansowego. Działalność nierejestrowana daje również elastyczność i pozwala stopniowo budować bazę klientów, zanim zdecydujesz się na pełnoprawne prowadzenie firmy.
W codziennym prowadzeniu działalności nierejestrowanej pomocne są proste narzędzia do fakturowania, ewidencji przychodów i kontroli kosztów. Wiele z nich umożliwia generowanie rachunków, zapisywanie danych kontrahentów oraz automatyczne podsumowania miesięczne. Warto również korzystać z oficjalnych źródeł informacji, takich jak serwisy administracji publicznej dotyczące CEIDG, rozliczeń PIT oraz komunikaty Ministerstwa Finansów. Dzięki temu masz pewność, że opierasz się na aktualnych i wiarygodnych przepisach.
Działalność nierejestrowana to rozwiązanie proste i tanie, ale ograniczone limitem przychodów i zakresem możliwych usług. Jednoosobowa działalność gospodarcza daje znacznie większe możliwości rozwoju, współpracy z kontrahentami i optymalizacji podatkowej, ale wiąże się z obowiązkiem opłacania składek ZUS oraz prowadzenia bardziej rozbudowanej księgowości.
Przejście na pełną działalność gospodarczą zwykle opłaca się wtedy, gdy przychody stają się regularne, rosną koszty lub planujesz współpracę z większymi podmiotami, dla których formalny status przedsiębiorcy jest warunkiem koniecznym.
Przychody z działalności nierejestrowanej łączysz z innymi dochodami, na przykład z umowy o pracę lub umów cywilnoprawnych, i wykazujesz je w zeznaniu PIT-36. Kluczowe znaczenie ma prawidłowe przypisanie źródła przychodów oraz uwzględnienie kosztów, które realnie obniżają podstawę opodatkowania.
W praktyce warto również na bieżąco obserwować wysokość przychodów. Jeżeli zbliżasz się do limitu, przekroczenie którego wymaga rejestracji działalności gospodarczej, często korzystniej jest zaplanować formalny start firmy niż ryzykować spóźnione zgłoszenie. Pozwala to uniknąć sporów z urzędem skarbowym i problemów z rozliczeniami wstecz.
Jeżeli dopiero planujesz rozpocząć działalność, powinieneś zastanowić się, czy na starcie nie będzie potrzebna inwestycja. Fotograf musi kupić aparat, obiektywy, statywy i oświetlenie. Grafik potrzebuje wydajnego komputera oraz profesjonalnego oprogramowania. Podobnie jest w wielu innych branżach.
W takiej sytuacji rozwiązaniem może być kredyt gotówkowy na dowolny cel. Nie wymaga on posiadania zarejestrowanej działalności gospodarczej i pozwala sfinansować niezbędny sprzęt na początku drogi zawodowej.
Jeżeli rozważasz taką opcję, kredyt gotówkowy możesz zaciągnąć wygodnie online za pośrednictwem platformy wnioskomat.com. Dzięki temu łatwiej zaplanujesz start działalności nierejestrowanej bez nadmiernego obciążania domowego budżetu.
Dodano: