Co to jest hipoteka kaucyjna?

Opublikowano: 16 Gru 2021 Sylwia Chrószcz 4 min. czytania

Kategoria: Poradnik Hipoteczny

Hipoteka kaucyjna już od dłuższego czasu nie funkcjonuje w polskim prawie. Przyjrzymy się przykładom jej zastosowania. Jednak już na wstępie zaznaczymy, że obecnie nie spotkacie się w polskich realiach z praktycznym wykorzystaniem hipoteki kaucyjnej.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • czym była hipoteka kaucyjna, 
  • jakie były podstawy prawne hipoteki kaucyjnej, 
  • czym różniła się od zwykłej hipoteki. 
Hipoteka kaucyjna

Czym jest hipoteka kaucyjna?

Powiedzmy jasno: hipoteka kaucyjna jest aktualnie nieistniejącym rozwiązaniem prawnym. Dawniej zastosowanie hipoteki kaucyjnej przewidywały przepisy ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Jednakże 20 lutego 2011 roku weszła w życie nowelizacja tej ustawy, w wyniku której ustawodawca zrezygnował z hipoteki kaucyjnej pozostawiając hipotekę zwykłą.

Był to rodzaj hipoteki, a więc funkcjonowała jako zabezpieczenie kredytu na wartość nieruchomości. Zatem, w przypadku, gdyby kredytobiorca nie spłacał kredytu w terminie, wierzyciel mógłby dochodzić swoich należności z tytułu zajęcia nieruchomości. Hipoteka kaucyjna polegała więc na tym, że zabezpieczała wierzytelności, których kwota nie była jednoznacznie oznaczona. Hipoteka kaucyjna wyrażała pewną maksymalną wartość do której wierzyciel mógł żądać od dłużnika spłaty zobowiązania.

Na czym polegał mechanizm hipoteki kaucyjnej?

Do czasu wspomnianej już nowelizacji ustawy z 2011 roku możliwe było użycie zarówno hipoteki zwykłej, jak i kaucyjnej. Kiedy stosowano jedną, a kiedy drugą? Jeżeli kredytobiorca ubiegał się o kredyt na konkretną sumę, wówczas sprawdzała się hipoteka zwykła, która w ten sposób zabezpieczała całą wartość danego kredytu. A zatem hipoteka zwykła dotyczyła zobowiązań już istniejących, wyrażonych w konkretnych liczbach.

Natomiast hipoteka kaucyjna wchodziła w życie w momencie, w którym następowało zabezpieczenie na wartość, która nie mogła być w tej chwili konkretnie ustalona. W praktyce dotyczyło to zobowiązań, które dłużnik musiał spłacać w przyszłości, a które niejako były obok głównej wierzytelności kredytowej, ale wynikały z zawarcia umowy kredytowej. Mowa tu na przykład o odsetkach rat kredytowych.

Ten rodzaj hipoteki dotyczył też kredytów walutowych, których wartość zależała od przyszłego kursu walut w której dany kredyt był denominowany albo indeksowany. Hipoteka kaucyjna miała swoje zastosowanie przy odsetkach ratalnych. Jednakże używano jej w znacznie szerszym zakresie. Obejmowała ona wierzytelności, których nie uwzględniała hipoteka zwykła. I tak, hipoteka kaucyjna sprawdzała się w przypadku:

  • zalegania ze spłacaniem alimentów;
  • zalegania z wypłatą należnych odszkodowań;
  • ustalania zabezpieczenia gwarancji i poręczeń bankowych;
  • należności zbywalnych przez indos.

Jak zapewne wiecie, kredyt hipoteczny można zaciągnąć nawet na 30 lat. Skoro więc hipoteka kaucyjna wygasła w prawie, to co z tymi zobowiązaniami, które zostały zaciągnięte przed 2011 rokiem? Otóż mechanizm hipoteki kaucyjnej będzie w tych przypadkach działał aż do dnia, w którym skończy się spłacanie kredytu. Warto też powiedzieć, że jeśli chodzi o wypowiedzenie hipoteki kaucyjnej, regulował to kodeks cywilny. Ponadto hipoteka kaucyjna mogła przybrać formę hipoteki umownej lub przymusowej, a hipoteka umowna mogła stać się hipoteką kaucyjną.

Przedawnienie wierzytelności a hipoteka kaucyjna 

Zgodnie z artykułem 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wierzyciel ma prawo żądać od dłużnika spłacenia należności zabezpieczonej hipoteką, nawet jeśli wierzytelność uległa przedawnieniu. Nie dotyczy to jednak świadczeń ubocznych. To oznacza, że jeśli hipoteka kaucyjna była zaciągnięta na przykład na odsetki ratalne, przepis ten nie ma zastosowania.

Dodano: 16.12.2021

Czy ten artykuł był pomocny?


Ocena / gł.

Artykuły powiązane

Co to jest hipoteka umowna?

Co to jest hipoteka umowna?

21 Gru 2021Autor: Sylwia Chrószcz

Wielu z nas marzy o własnym domu czy mieszkaniu, dlatego spora cześć osób marzących o „własnych czterech kątach” decyduje się na kredyt hipoteczny. Z tego artykułu dowiesz się: jak hipoteka umowna jest ustanawiana,  w jaki sposób wygasa hipoteka umowna,  jakie są różnice międz(...)

Czytaj więcej
Co to jest hipoteka przymusowa?

Co to jest hipoteka przymusowa?

20 Gru 2021Autor: Sylwia Chrószcz

Zapewne każdy z nas słyszał o kredycie hipotecznym, ale czy każdy wie co oznacza pojęcie hipoteka przymusowa? Hipoteka przymusowa to nie pojawia się w łatwych dla kredytobiorcy i wierzyciela okolicznościach, jednak warto wiedzieć co to oznacza i jakie są jej konsekwencje. Z tego artykułu dowiesz (...)

Czytaj więcej
Top