Co to jest darowizna?

Opublikowano: 22 Paź 2021 Sylwia Chrószcz 6 min. czytania

Kategoria: Słownik pojęć finansowych

Darowizna dla większości z nas kojarzy się z otrzymaniem czegoś za darmo. Dziś opiszemy jak wygada to w praktyce i przedstawimy najważniejsze informacje związane z tą czynnością.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • czym jest darowizna, 
  • jakie poniesiesz opłaty w związku z darowizną, 
  • jakie informacje powinny być zawarte w umowie darowizny, 
  • jakie zobowiązania ma obdarowany wobec darczyńcy. 
Co to jest darowizna?

Co to jest darowizna?

Darowizna jest to przekazanie danej osobie pewnego dobra, czego dokonuje inna osoba. Jest to rodzaj nieodpłatnej umowy. Przy tej umowie występują dwie strony. Darczyńca jest to osoba, która przekazuje dane dobro. Natomiast obdarowany to osoba, która to dobro otrzymuje.

Jako jedna ze stron może występować kilka osób, na przykład darczyńcami może być babcia i dziadek, a obdarowanym wnuk, matka może obdarować córkę i syna, oboje rodziców obdarowuje trójkę swoich dzieci i tak dalej.

Praktyka rynkowa pokazuje, że darowizna jest sposób na uzyskanie wkładu własnego dla kredytu hipotecznego

Co może być darowizną?

Dobrem, które będzie przedmiotem darowizny mogą być nie tylko pieniądze, ale też różne przedmioty, nieruchomości czy samochody lub też coś co posiada jakąś wartość dla stron umowy. Istotne jest to, że darczyńca nie otrzymuje żadnej zapłaty za dobra, które przekazuje.

Czy obdarowany ma zobowiązania wobec darczyńcy?

Obdarowany w pewnych sytuacjach jest zobowiązany wypełnić pewien obowiązek wobec darczyńcy. Mianowicie jeśli darczyńca znalazłby się w sytuacji, którą prawo określa jako stan niedostatku, to obdarowany musi darczyńcy zapewnić środki do zaspokojenia potrzeb życiowych.

Tylko, że przy tym są dwa zastrzeżenia. Po pierwsze: ten obowiązek spoczywa na obdarowanym pod warunkiem, że dobra, które przyczyniły się do jego wzbogacenia wciąż istnieją. Po drugie: ten obowiązek wygasa, jeśli wcześniej obdarowany zwrócił darczyńcy równowartość darowizny.

Jak zawrzeć umowę darowizny?

Podstawą prawną darowizny jest tytuł trzydziesty trzeci kodeksu cywilnego. Darowizna musi być zawarta w formie aktu notarialnego, jeżeli dotyczy przekazania nieruchomości. Jeżeli dotyczy pieniędzy i ruchomości wówczas wystarczy zwykła umowa darowizny, bez potwierdzenia notarialnego. Akt darowizny powinien zawierać:

  • dane darczyńcy i obdarowanego,
  • datę przekazania dobra,
  • datę zawarcia umowy darowizny,
  • podpisy oby stron,
  • opis przedmiotu darowizny oraz jego wartość,
  • oświadczenie, że darczyńca jest faktycznym właścicielem przedmiotu, który będzie przekazany obdarowanemu.

Czy od darowizny należy zapłacić podatek?

Tak, odprowadzenie podatku od darowizn jest obowiązkowe, o czym mówi Ustawa o podatku od spadków i darowizn. Podatek musi za każdym razem zapłacić obdarowany. Jednakże prawo przewiduje kwoty, które są zwolnione od podatku od darowizn. Poza tymi kwotami wysokość opodatkowania będzie zależała od tego, do której z grup podatkowych należy obdarowany.

Istnieją poniższe grupy podatkowe:

  • w ramach grupy pierwszej wyróżniamy jeszcze grupę zerową. W grupie zerowej i pierwszej znajdują się osoby najbliższe, np. matka i syn, 
  • w grupie drugiej znajdziemy dalszych krewnych, np. wujków i ciotki, 
  • w grupie trzeciej znajdą się osoby niespokrewnione, np. sąsiedzi i przyjaciele.

Darowizna na wkład własny przy kredycie hipotecznym - przykład

Wyobraźmy sobie, że pani Danuta jest mamą pana Konrada. Pan Konrad jest młodym, aktywnym zawodowo człowiekiem, który chciałby wyprowadzić się od matki i zamieszkać we własnym mieszkaniu. Postanawia więc on wziąć kredyt hipoteczny na kwotę 200 tysięcy złotych. Bank wymaga od pana Konrada wkładu własnego, który wynosi 20% wartości kredytu, czyli 40 tysięcy złotych. Niestety pan Konrad z własnych środków może przeznaczyć tylko 7 tysięcy złotych. Jednak, z pomocą przychodzi mu mama, która oferuje, że dołoży resztę, czyli brakujące 33 tysiące złotych.

Pani Danuta i pan Konrad muszą sporządzić umowę darowizny. Taka umowa musi zawierać:

  • datę i miejsce jej zawarcia, 
  • imiona i nazwiska stron,
  • ich adresy zamieszkania,
  • numery dowodów osobistych, 
  • oświadczenie, że pani Danuta jest faktyczną właścicielką rzeczonych 33 tysięcy złotych,
  • dokładne wskazanie ile pieniędzy pani Danuta przekazuje synowi,
  • datę w której pan Konrad otrzyma pieniądze od matki,
  • oświadczenie, że na pani Danucie nie ciążą inne zobowiązania,
  • oświadczenie, w którym pan Konrad potwierdza, że otrzymał darowiznę; podpisy obu stron.

Należy pamiętać, że pan Konrad musi jeszcze odprowadzić podatek od darowizny. A zatem, skoro jest on synem darczyńcy, to będzie należał do zerowej grupy podatkowej. W jego przypadku będzie on zwolniony z opłacenia podatku, ale musi ten fakt zgłosić w przeciągu 6 miesięcy od otrzymania darowizny do urzędu skarbowego. Pan Konrad musi dokonać zgłoszenia na specjalnym druku do SD-Z2 załączając również potwierdzenie przelewu środków na jego rachunek. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, darowizna pieniężna będzie zwolniona od podatku tylko wtedy, gdy została wpłacona przez darczyńcę na konto obdarowanego. Jeśli nie dokonałby zgłoszenia w ustawowymterminie podatek wyniesie 20% wartości tej darowizny. Pan Konrad ma więc wybór: 0 zł podatku albo 6600 zł.

Czy ten artykuł był pomocny?


Ocena / gł.

Komentarze, pytania i odpowiedzi do artykułu (0)


Top