Co to jest weksel i jak jest wykorzystywany w kredytach?

21 Kwi 2020 Anna Szuberla 11 min. czytania

Kategoria: Kredyty

Kiedy bank udziela kredytu najbardziej zależy mu na tym, aby po określonym w umowie czasie odzyskać całą kwotę zobowiązania, wraz z naliczonymi odsetkami i prowizjami. Dlatego też każda z instytucji finansowych szuka sposobu pozwalającego na zminimalizowanie tzw. ryzyka kredytowego. W tym celu przeprowadzane są szczegółowe oceny zdolności kredytowej klientów, zarówno indywidualnych, jak i firm. Na tej podstawie szacowane jest ryzyko kredytowe związane z określoną transakcją. Jeżeli okaże się ono zbyt wysokie, bank może zażądać od swojego klienta dodatkowego zabezpieczenia kredytu. Stanowi ono dla banku gwarancję, iż w przypadku trudności finansowych klienta odzyska on całość lub przynajmniej część zaangażowanych w daną transakcję środków. W praktyce gospodarczej wypracowano bardzo różne rodzaje zabezpieczeń kredytowych, które można podzielić ze względu na rozmaite kryteria.
Jednym z rodzajów zabezpieczenia prawnego, którego może zażądać od swojego klienta bank, są zabezpieczenia osobiste.

Wśród zabezpieczeń osobistych wymienić można WEKSEL.

Weksel – definicja

Prawo wekslowe obowiązuje od 1936 roku i do dziś niewiele się zmieniło. Chociaż weksel nie jest instytucją nową, większość z nas niewiele o nim wie.

Weksel to papier wartościowy o określonej przez prawo wekslowe formie, charakteryzujący się tym, że złożenie na nim podpisu stanowi podstawę i przyczynę zobowiązania wekslowego podpisującego.

Prawo wekslowe wyróżnia dwa rodzaje weksli:

weksel własny (inaczej suchy, prosty, sola) – papier wartościowy sporządzony w formie ściśle określonej przez prawo wekslowe, zawierający bezwarunkowe przyrzeczenie wystawcy zapłacenia określonej sumy pieniężnej we wskazanym miejscu i czasie określonej osobie (remitentowi) i stwarzający bezwarunkową odpowiedzialność osób na nim podpisanych

weksel trasowany (inaczej ciągniony, przekazany, trata) – papier wartościowy sporządzony w formie ściśle określonej przepisami prawa wekslowego, zawierający skierowanie przez trasanta do oznaczonej osoby (trasata) bezwarunkowe polecenie zapłacenia określonej sumy pieniężnej w oznaczonym miejscu i czasie określonej osobie (remitentowi) i stwarzający bezwarunkową odpowiedzialność osób na nim podpisanych. Weksel trasowany staje się pełnowartościowym papierem w obrocie z chwilą jego przyjęcia (dokonania tzw. akceptu weksla poprzez złożenie na nim podpisu) przez trasata, który przyjmuje na siebie zobowiązanie zawarte w treści weksla

Weksel a ustawa o kredycie konsumenckim – art. 41

1. Weksel lub czek konsumenta wręczony kredytodawcy w celu spełnienia lub zabezpieczenia świadczenia wynikającego z umowy o kredyt konsumencki powinien zawierać klauzulę „nie na zlecenie” lub inną równoznaczną.

2. W razie przyjęcia przez kredytodawcę weksla lub czeku niezawierającego klauzuli „nie na zlecenie” i przeniesienia takiego weksla lub czeku na inną osobę, kredytodawca jest zobowiązany do naprawienia poniesionej przez konsumenta szkody przez zapłatę weksla lub czeku.

3. Przepis ust. 2 stosuje się również, gdy weksel lub czek znalazł się w posiadaniu innej osoby wbrew woli kredytodawcy.

4. Kredytodawca jest zobowiązany niezwłocznie po spełnieniu przez konsumenta świadczenia wynikającego z umowy o kredyt konsumencki zwrócić weksel konsumentowi.”

Ustawa o kredycie konsumenckim zabrania przyjmowania przez kredytodawcę od konsumenta weksli innych niż z klauzulą „nie na zlecenie” lub równoważną (np. „bez indosowania”).

Weksel in blanco w banku

Weksel in blanco (inaczej niezupełny) to taki weksel, któremu brakuje przynajmniej jednego elementu wymaganego do tego, aby był ważny zgodnie z wymogami wspominanego Prawa wekslowego. Weksel własny in blanco na zabezpieczenie kredytu może złożyć kredytobiorca (dłużnik banku) lub osoba trzecia. Weksel taki może stanowić zabezpieczenie całej kwoty udzielonego kredytu, czyli kapitału, odsetek i innych należności ubocznych, jak również części kredytu, np. poszczególnych transz lub rat. Na zabezpieczenie kredytu można również złożyć w banku więcej niż jeden weksel. W praktyce sytuacja, w której weksel in blanco stanowi jedyne zabezpieczenie kredytu jest spotykana rzadko. Jeśli już to ma to miejsce do czasu ustanowienia innych, docelowych zabezpieczeń np. do czasu wpisania hipoteki. Banki są skłonne akceptować weksel jako samodzielne zabezpieczenie, gdy klient, który jest im znany posiada dobrą zdolność kredytową. Zabezpieczenie wekslowe ma charakter osobisty. Osoba zobowiązana z weksla ponosi osobistą odpowiedzialność za spłatę długu z całego swojego majątku.

Elementy weksla własnego in blanco

Weksel własny in blanco powinien posiadać przynajmniej podpis wystawcy (dłużnika wekslowego) złożony z zamiarem zaciągnięcia zobowiązania wekslowego. Podpis powinien obejmować całą treść weksla i znajdować się poniżej przyrzeczenia zapłaty sumy wekslowej. Powinien być własnoręczny i zawierać, co najmniej nazwisko wystawcy. Nie ma wymogu, aby był czytelny ale powinien być złożony w formie używanej zwyczajowo przez wystawcę. W celu uniknięcia ewentualnych wątpliwości pod podpisem nieczytelnym zalecane jest wpisanie imienia i nazwiska wystawcy. Bank przyjmując weksel powinien mieć pewność, że podpis wystawcy jest własnoręczny. Najlepiej, aby wystawca podpisał go w obecności pracownika banku. Inną możliwością jest potwierdzenie podpisu u notariusza.

RANKING KREDYTÓW GOTÓWKOWYCH wnioskomat.com KWIECIEŃ 2020 (dla kwoty 50 000 PLN na okres 60 miesięcy)

bnp praibas

1114,84

Rata

7,99%

Oprocentowanie

9,99%

Prowizja

12,90 %

RRSO
alior logotyp

1165,84

Rata

9,99%

Oprocentowanie

8,99%

Prowizja

15,04%

RRSO
getin logotyp

1179,99

Rata

9,99%

Oprocentowanie

9,99%

Prowizja

15,70%

RRSO

 

Na wekslu własnym in blanco składanym jako zabezpieczenie kredytu można umieścić również inne elementy weksla to jest:

- datę i miejsce wystawienia weksla

- termin i miejsce płatności

- nazwę remitenta wraz z jego siedzibą, czyli banku, który udzielił kredytu

- klauzulę bezwarunkowego przyrzeczenia zapłaty np. „zapłacę” lub „zapłacimy” (zależnie od tego kto jest wystawcą)

- symbol waluty sumy wekslowej

Natomiast na takim na wekslu nie należy wpisywać sumy wekslowej. W momencie jego złożenia w banku nie wiadomo jeszcze na jaką wysokość powinna ona opiewać.

weksel podpis

Deklaracja wekslowa

Wekslowi in blanco złożonemu w banku na zabezpieczenie kredytu powinna towarzyszyć umowa wekslowa zwana także deklaracją wekslową. Jest to dokument, który określa warunki porozumienia ustalone przez bank z wystawcą weksla co do tego, kiedy i w jaki sposób weksel może być uzupełniony. Deklaracja wekslowa powinna zawierać:

- oznaczenie wierzytelności, na zabezpieczenie której weksel został złożony (w przypadku kredytu będzie to oznaczenie umowy kredytowej)

- okoliczności, których wystąpienie będzie uprawniać bank do uzupełnienia weksla

- kwotę, na którą weksel może być wypełniony (może ona być wskazana przez wskazanie konkretnej sumy albo w sposób opisowy np. „do wysokości wykorzystanego i niespłaconego kredytu wraz z odsetkami, prowizją i innymi należnościami banku”)

- określenie rodzaju terminu płatności zgodnie z Prawem wekslowym, np. w oznaczonym dniu, pewien czas po dacie wystawienia, za okazaniem, oraz w pewien czas po okazaniu

Bank przyjmujący wesel in blanco nie ma obowiązku podpisywania deklaracji wekslowej. Jego oświadczenie woli wynika z faktu przyjęcia od wystawcy tego dokumentu. Umowa wekslowa może jednak przybrać także formę dokumentu podpisanego zarówno przez wystawcę jak i bank. Jeżeli na zabezpieczenie kredytu składanych jest kilka weksli, w deklaracji wekslowej należy zapisać, ile ich jest oraz w jaki sposób zabezpieczają one kredyt. Poszczególne weksle mogą zabezpieczać spłatę określonych części kredytu, rat lub transz. W przypadku, gdy nie ma takich postanowień należy przyjąć, że każdy weksel zabezpiecza całość kredytu. Brak deklaracji wekslowej nie powoduje nieważności weksla. Trzeba jednak pamiętać, że wystawiając weksel in blanco wystawca upoważnia bank do uzupełnienia jego treści zgodnie z jego wolą.

Uzupełnienie weksla przez bank

Bank będzie miał prawo uzupełnić weksel in blanco przede wszystkim wtedy, gdy kredyt, który on zabezpieczał, nie został spłacony w ustalonym terminie w całości lub części lub w tych sytuacjach, w których przysługuje mu prawo do żądania spłaty kredytu przed tym terminem. Jak już wspominałem powinno to wynikać z deklaracji wekslowej. Bank nie ma prawa uzupełniać weksla, jeżeli nie wystąpiły okoliczności określone w umowie wekslowej (deklaracji wekslowej).

Weksel a całkowita spłata kredytu

Całkowita spłata kredytu skutkuje wygaśnięciem wszelkich prawnych zabezpieczeń ustanowionych w umowie kredytowej. Bank zatem traci z chwilą spłaty zobowiązania kredytowego uprawnienie do uzupełnienia weksla in blanco i definitywnego wykreowania tym samym zobowiązania wekslowego. Nie oznacza to bynajmniej ustania potencjalnego zagrożenia wypełnienia weksla in blanco w złej wierze, pomimo braku takiego uprawnienia. W żywotnym interesie klienta jest zatem niezwłoczne wyeliminowanie możliwości uzupełnienia takiego weksla – czy to przez bank, czy też osobę trzecią. W praktyce weksel in blanco złożony jako zabezpieczenie spłaty kredytu jest zwracany klientowi przez bank niezwłocznie po wygaśnięciu zobowiązania kredytowego.

Czy ten artykuł był pomocny?


Ocena artykułu / gł.

Komentarze (0)


Top