Co to jest inflacja?

Opublikowano: 20 Lis 2021 Urszula Sokół 7 min. czytania

Kategoria: Słownik pojęć finansowych

W ostatnim czasie często spotykamy się ze słowem inflacja. Często słowo to wymieniane jest przez analityków i ekspertów z dziedzin gospodarki i ekonomii, kiedy mamy do czynienia z różnego rodzaju zawirowaniami, kryzysem, czy recesją. Nic dziwnego, gdyż pandemia spustoszyła i zachwiała każdy obszar gospodarki, a w sklepach coraz częściej widzimy zdecydowanie wyższe ceny towarów. Jeśli wzrost cen na wymiar powszechny, mowa jest właśnie o inflacji. 

Inflacja choć dotyczy cen towarów ma wpływ również na rynek kredytów np. rynek kredytów gotówkowych. To przez szalejącą inflację podwyższane są stopy procentowe, a co za tym idzie oprocentowanie kredytów i pożyczek. 

Z tego artykułu dowiesz się:

  • na czym polega zjawisko inflacji, 
  • jakie wyróżniamy rodzaje inflacji, 
  • jaka jest inflacja w strefie euro, a jaka w Polsce, 
  • jak i dlaczego inflacja wpływa na rynek kredytów. 
Co to jest inflacja?

Inflacja - co to jest?

Inflacja jest zjawiskiem ekonomicznym, które polega na wzroście przeciętego poziomu cen towarów i usług konsumpcyjnych. Konsekwencją inflacji jest spadek wartości pieniądza. A w prostych słowach: gdy inflacja rośnie za tą samą kwotę z roku na rok możemy kupić coraz mniej. 

Wyróżnia się również zharmonizowany wskaźnik cen konsumpcyjnych, który posiada ujednoliconą metodę obliczania dla wszystkich krajów członkowskich Unii Europejskiej. W Polsce wskaźnik ten oblicza się na podstawie obserwacji wybranych, reprezentatywnych usług i towarów konsumpcyjnych oraz systemu wag opracowanego na podstawie obserwacji konsumpcji gospodarstw domowych z dwóch lat.

Rodzaje inflacji 

Ekonomiści dokonali klasyfikacji zjawiska inflacji. Ze względu na różne kryteria możemy wyróżnić poszczególne typy inflacji wymienione poniżej. 

  1. Wg zależności od innych czynników makroekonomicznych:
    1. slumpflacja
    2. stagflacja
    3. stratoinflacja
  2. Wg przejawiania się oraz jej skutków:
    1. otwarta
    2. tłumiona
    3. jawna
    4. ukryta
  3. Wg kryterium tempa wzrostu cen:
    1. pełzająca do 5% w skali roku, 
    2. krocząca od 5% do 10% w skali roku, 
    3. megainflacja od 15% do 50% rocznie, 
    4. galopująca od 50% do 100% w skali roku, 
    5. hiperinflacja powyżej 100% w skali roku. 
  4. Wg przyczyny inflacji:
    1. wewnętrzna
    2. importowana 
    3. popytowa 
    4. kosztowa
    5. pieniężna
    6. budżetowa
    7. płacowa 
    8. kredytowa 

Poziom wzrostu cen w strefie euro 

Wzrost inflacji w ostatnich miesiącach dotyczy nie tylko Polski, ale także szeregu kraju Unii Europejskiej, w tym strefy euro. Według danych Eurostat inflacja w strefie euro za miesiąc październik wyniosła 4,1%. W poprzednim miesiącu wynosiła 3,4%. Obie te wartości to wskaźnik HICP. Ekonomiści przypominają, że jest to najwyższy odczyt od lipca 2008 roku. Wzrost cen paliw i innych surowców energetycznych miał największy wpływ na wzrost tego wskaźnika. Jak podają komunikaty z Europejskiego Banku Centralnego (EBC) powyższa sytuacja wzrost cen według ekspertów jest sytuacją przejściową, która ma się ustabilizować w przyszłym roku.

Inflacja rok do roku wg wskaźnika HICP w październiku 2021 

Kraj Odczyt wskaźnika
Litwa 8,20%
Estonia 7,40%
Łotwa 6,00%
Belgia 5,40%
Luksemburg 5,30%
Niemcy 4,60%
Słowacja 4,40%
Austria  3,70%
Francja 3,20%
Włochy 3,10%
Finlandia 2,80%
Portugalia 1,80%

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Eurostat

Inflacja w Polsce 

Niestety kolejne odczyty wskaźnika inflacji w Polsce pokazują, że wskaźnik wzrostu cen od towarów i usług konsumpcyjnych ma od dłuższego czasu tendencje rosnącą i mocny wpływ na obecną ocenę sytuacji gospodarczej. Jak już wiemy inflacja powoduje m.in. wzrost kosztów utrzymania gospodarstw domowych. Odczyt inflacji CPI w pokazuje, że inflacja w Polsce wzrosła do poziomu 6,8 proc rok do roku. W październiku inflacja wzrosła w stosunku do września 2021 o 1,00%. Napływające z GUS dane nie napawają optymizmem: do końca roku inflacja może wynieść ponad 7,00%. Poniższa tabela wskazuje na wartości inflacji w Polsce za wybrane miesiące 2021 r.:

Miesiąc Odczyt
październik 6,80%
wrzesień 5,90%
sierpień 5,50%
lipiec 5,00%
czerwiec 4,40%
maj 4,70%

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS 

 

Należy zauważyć, że poziom tego, jak ceny wzrosły w sierpniu 2021 roku jest przekroczeniem granicy z inflacji pełzającej do inflacji kroczącej, czyli granicy 5,00%. Jest to jednocześnie pierwsze takie przekroczenie od 20 lat.

Poziom inflacji w Polsce od 2001 roku

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS

Skutki inflacji 

Wzrost inflacji ma niebagatelny wpływ na gospodarkę. Do najczęściej wymienianych skutków inflacji zaliczymy:

  • spadek wartości pieniądza oraz posiadanych oszczędności,
  • presja na wzrost płac,
  • zmniejszenie dochodów gospodarstw domowych i przedsiębiorców,
  • wyższe koszty utrzymania gospodarstw domowych i firm,
  • spadek zaufania do pieniądza i chęć inwestowania w dobra trwałego użytku,
  • zmniejszenie aktywności gospodarczej, 
  • spadek zaufania do danego kraju w stosunkach handlowych. 

Ponadto podręczniki do nauki ekonomii mówią jeszcze o dwóch zjawiskach. Pierwsze z nich to "koszt zdartych zelówek". Chodzi o sytuacje w której klienci banków udają się do placówek banków czy bankomatów celem wypłaty gotówki, która stale traci na wartości. Drugie zjawisko to "efekt zmiany karty dań", kiedy restauracja musi dostosować ceny zawarte w menu do aktualnych cen żywności.

Wzrost cen towarów i usług a rynek kredytowy 

Celem Narodowego Banku Polskiego jest utrzymanie inflacji na stałym poziomie i niedopuszczenie do szkodliwych skutków. Jak to się odbywa? Stopa procentowa jest podnoszona w górę, przez co zainteresowanie kredytami jest mniejsze, mniejszy jest również popyt. Stopy procentowe są obniżane, gdy inflacja spada, przez co kredyty są tańsze i łatwiej dostępne.

Jak to się ma do obecnego czasu? W pandemii stopy procentowe zostały obniżone do bardzo niskiego poziomu, ale czy zainteresowanie kredytami wzrosło? Częściowo tak, ale banki już tak chętnie nie udzielały kredytów z uwagi na zaostrzoną politykę kredytową.

Kolejne miesiące trwania pandemii to opinie ekonomistów mówiące o tym, że bank centralny Polski zwlekał z decyzją o podwyższeniu stóp procentowych. W październiku 2021 Rada Polityki Pieniężnej, w odróżnieniu od decyzji na posiedzeniach w poprzednich miesiącach, zapadła decyzja o podwyżce stóp procentowych. Innymi słowy ma to być jedno z działań zapobiegających dalszemu pogorszeniu się sytuacji w gospodarce.

Doniesienia medialne mówią też, że występuje prawdopodobieństwo dalszego dostosowania stóp tak, aby wskaźnik cen uległ stabilizacji w kolejnych miesiącach i dążył do uzyskania celu inflacyjnego NBP.

Czy ten artykuł był pomocny?


Ocena / gł.

Komentarze, pytania i odpowiedzi do artykułu (5)


  • Avatar ?><????

    ?><????
    25.11.2021 17:57:13

    czy ta inflacja wkońcu wróci do normalnego poziomu?

    Avatar Aleksandra Jakubowska

    Aleksandra Jakubowska Autor ?><????
    25.11.2021 20:45:59

    Odpowiedź jest dosyć trudna, ale zgodnie z tym co mówią analitycy to spadek inflacji do poziomu sprzed pandemii koronawirusa może nastąpić w przeciągu następnych dwóch lat. Bądżmy dobrej myśli.

  • Avatar Karolcia

    Karolcia
    24.11.2021 12:19:07

    Dzień dobry, ile obecnie wynosi i inflacja?

    Avatar Aleksandra Jakubowska

    Aleksandra Jakubowska Autor Karolcia
    24.11.2021 15:00:30

    Ostatnie dane na temat inflacji opublikowane przez GUS wskazują, że inflacja w październiku 2021 osiągnęła poziom 6,8%. Jest to rekordowo wysoki poziom w Polsce.

  • Avatar Karolcia

    Karolcia
    23.11.2021 15:19:08

    Dzień dobry, ile obecnie wynosi i inflacja?

    Odpowiedź

Artykuły powiązane

Inflacja wciąż w górę

Inflacja wciąż w górę

29 Paź 2021Autor: Aleksandra Jakubowska

Jak podają najświeższe dane szybkiego szacunku GUS - w październiku inflacja znowu osiągnęła rekordową wartość 6,5 - 6,6% (r/r). Jak podają ekonomiści wzros(...)

Czytaj więcej
Włosi i Niemcy mają zaległości wobec polskich firm. Decyzje o zwrocie tarczy PFR. Wzrost inflacji wg danych GUS. Aktualności 02.06.2021 r.

Włosi i Niemcy mają zaległości wobec polskich firm. Decyzje o zwrocie tarczy PFR. Wzrost inflacji wg danych GUS. Aktualności 02.06.2021 r.

02 Cze 2021Autor: Aleksandra Jakubowska

W Polsce znaczna większość przedsiębiorców eksportujących towary za granicę nie jest świadoma, że nieuczciwego kontrahenta zagranicznego również może podać (...)

Czytaj więcej
Długi weekend – szansa dla hoteli i branży gastronomicznej. Dłużnicy alimentacyjni w Polsce. Inflacja w Polsce

Długi weekend – szansa dla hoteli i branży gastronomicznej. Dłużnicy alimentacyjni w Polsce. Inflacja w Polsce

01 Cze 2021Autor: Aleksandra Jakubowska

Przed nami długi czerwcowy weekend – większość Polaków spędzi go w Polsce. Niemalże bez ograniczeń można już wynajmować pokoje w hotelach oraz korzystać z g(...)

Czytaj więcej
Top