Banki komercyjne a banki spółdzielcze

Opublikowano: 25 Sie 2021 Urszula Sokół 9 min. czytania

Kategoria: Aktualności finansowe

Banki komercyjne i banki spółdzielcze to instytucje, z usług których na co dzień korzysta zdecydowana większość Polaków. Jednakże nie zawsze konsument zastanawia się nad tym, co łączy oba te rodzaje banków, a co je różni. Jest to ważne przede wszystkim w dwóch sytuacjach. W pierwszej – kiedy pojawia się całkiem nowy klient i rozważa, w którym banku założyć konto oraz w drugiej, wtedy kiedy klient myśli nad zmianą banku albo na otwarciem dodatkowego rachunku w innym banku.

Banki komercyjne a banki spółdzielcze

Bank komercyjny a bank spółdzielczy – definicja

Generalnie definicja banku głosi, iż jest to taka instytucja finansowa, która dostarcza swoim klientom rozmaitych usług oraz produktów finansowych. Jej rolą jest aktywne uczestnictwo w obrocie pieniądzem na szeroko pojętym rynku. Prawnie bank został zdefiniowany w 2 art. Ustawy prawo bankowe z 29 sierpnia 1997 r. Zgodnie z tym artykułem bank jest osobą prawną. Musi on działać według przepisów, które znajdują się w odpowiednich ustawach, a także prowadzić tę działalność w taki sposób, by były to czynności bankowe, które uwzględniają ryzyko powierzonych środków pod jakimkolwiek tytułem zwrotnym.

Bank komercyjny jako taki nie jest wyróżniony w ustawie prawo bankowe. Przymiotnik „komercyjny” oznacza tyle, że jest to bank nastawiony na zyski, prowadzący działalność z nastawieniem na odniesie korzyści, wynikającej bezpośrednio z tej działalności. Jest to określenie mające odróżnić ten typ banków od banków państwowych. Ale czy banki spółdzielcze nie są nastawione na zyski? Są i w tym kontekście również świadczą usługi komercyjne, o których więcej jest w dalszej części tekstu. Banki nazywamy spółdzielczymi wtedy, kiedy właścicielem jest spółdzielnia. Określa je się tak również dla odróżnienia od innych typów banków.

Bank spółdzielczy podlega spółdzielni, czyli jego właścicielami są osoby zarządzające spółdzielnią, czyli spółdzielcy. Zasady organizacji banków spółdzielczych znajdują się w przepisach Ustawy prawo spółdzielcze z 16 września 1982 r.

Nadzór zarówno nad bankami komercyjnymi jak i nad bankami spółdzielczymi sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego. Klienci jednych i drugich banków mogą liczyć na takie same sumy gwarantowane z Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Warto wiedzieć, że w Polsce banki komercyjne funkcjonują jako spółki akcyjne. Natomiast spółdzielnie nie są spółkami akcyjnymi.

Usługi komercyjne – co to znaczy?

Usługi komercyjne są świadczone zarówno przez banki komercyjne jak i banki spółdzielcze. W swojej formie wyglądają bardzo podobnie w obu przypadkach. Czym jednak są? Mówiąc o usługach komercyjnych należy mieć na myśli takie usługi, które wykonywane są całkowicie lub z przewagą funduszy niepublicznych we wszystkich dziedzinach działalności gospodarczej. Mówiąc prościej: są to usługi nastawione na zysk, za które klient płaci prywatnymi pieniędzmi. Z kolei, aby usługodawca mógł skutecznie świadczyć te usługi (odpowiedni lokal, zatrudnienie pracowników, narzędzia, itp.) musi na to wydać swoje prywatne środki finansowe.

Banki komercyjne a banki spółdzielcze – funkcjonowanie

Wspomniane już świadczenie usług komercyjnych wygląda w praktyce bardzo podobnie jeśli chodzi o banki komercyjne, a banki spółdzielcze. W tych przypadkach można mówić o następujących usługach:

  • sprzedaż produktów finansowych czyli udzielanie kredytów hipotecznych, gotówkowych, konsolidacyjnych, inwestycyjnych, studenckich, itd.,
  • przechowywanie depozytów, czyli środków finansowych, które klient ulokował w danym banku na swoich rachunkach,
  • prowadzenie rachunków bankowych – rachunki oszczędnościowe, rozliczeniowe, lokaty, itd.,
  • otwieranie i prowadzenie akredytyw,
  • udzielanie gwarancji bankowych.

Należy pamiętać, że jeżeli chodzi o właścicieli, to w przypadku banku komercyjnego, będącego spółką akcyjną są nimi akcjonariusze. Akcjonariuszem jest podmiot, który posiada jakiekolwiek akcje danej spółki. Akcjonariusze różnią się od siebie proporcjami udziału w akcjach, więc – co oczywiste – decydujący głos w kwestii prowadzenia banku ma zawsze ten akcjonariusz, który posiada najwięcej akcji.

W przypadku właścicieli banku spółdzielczego mówi się o spółdzielcach, czyli udziałowcach, którzy są członkami spółdzielni. Członkowie spółdzielni prowadzą politykę banku w taki sposób, że dyskutują i przegłosowują poszczególne kroki, jakie bank może podjąć na rynku. Zarówno bank spółdzielczy jak i bank komercyjny posiada swoją radę nadzorczą oraz zarząd wraz z prezesem. Są to organy kierownicze i decyzyjne banków.

Kapitał banku komercyjnego może być polski oraz zagraniczny. W praktyce spowodowało to taką sytuację, że banki, które nawet powstały na trenie Polski, a ich akcjonariusze są polskimi podmiotami prawnymi nie posiadają stuprocentowego, polskiego kapitału. Natomiast są banki komercyjne, które mają przewagę polskiego kapitału. Przewagę zagranicznego kapitału mają najczęściej banki, które pierwotnie zostały utworzone i funkcjonowały w innym państwie. Jeżeli zaś chodzi o banki spółdzielcze, ich kapitał jest w całości polski. Pochodzi on od udziałowców oraz od klientów, którzy – najczęściej – korzystają z usług banków w danym, ograniczonym terytorialnie regionie naszego kraju.

Nie należy zapominać o tym, że banki komercyjne działają zazwyczaj na o wiele większą skalę niż banki spółdzielcze. Banki komercyjne posiadają zasięg ogólnopolski, banki spółdzielcze – najczęściej działają w danym regionie, bywa, że na terenie li tylko jednej, niedużej gminy.

Bank komercyjny a bank spółdzielczy – który wybrać?

Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Wynika to z faktu, że każdy klient ma swoje indywidualne potrzeby, a ponadto istotne są takie czynniki jak forma zatrudnienia klienta, jego miejsce zamieszkania czy koszt kredytu. Jeżeli spojrzeć na usługi komercyjne, świadczone przez oba typy banków to na pierwszy rzut oka te czynniki mogą wydać się mało istotne. Jednakże w praktyce okazują się decydujące, jeśli klienta interesuje oferta najlepiej dopasowana do niego.

Klienci banków komercyjnych mogą się spodziewać tego, że:

  • banki komercyjne standaryzują świadczenie swoich usług wg sytuacji ekonomicznej całego państwa jak i zamożności Polaków,
  • usługi są uniwersalne, tzn. skierowane zarówno do osób fizycznych, drobnych przedsiębiorców, małych, średnich i dużych firm oraz wielkich korporacji,
  • banki komercyjne dopasowują swoje oferty tak, by aktualnie odpowiadały one potrzebom wszystkich rodzajów klientów,
  • oferty są mniej elastyczne,
  • obsługa klienta opiera się na schematach i automatyzmach, co jest nieuniknionym wynikiem dużego zasięgu banków komercyjnych,
  • banki komercyjne nastawione są na innowacyjność i wdrażanie nowoczesnych rozwiązań,
  • jest to idealne rozwiązanie dla osób, które potrzebują dostępu do usług bankowych zarówno w kraju jak i zagranicą

W pewnych okolicznościach to bank spółdzielczy może okazać się najlepszym wyborem dla klienta ze względu na to, że:

  • jego działalność jest nastawiona na klientów lokalnych,
  • oferty są szczególnie atrakcyjne dla lokalnych przedsiębiorców i rolników,
  • warunki prowadzenia rachunku są dostosowane indywidualnie dla klienta,
  • banki spółdzielcze są elastyczne, ponieważ przyświeca im zasada przeciwdziałania wykluczeniu finansowemu różnych grup społecznych,
  • kredyty zazwyczaj opiewają na niższe sumy niż w bankach komercyjnych, ale bywają też tańsze,
  • kredyt w banku spółdzielczym może być łatwiej dostępny dla klientów, którzy nie posiadają bardzo dużej zdolności kredytowej. 

Zaktualizowano: 01.09.2021

Czy ten artykuł był pomocny?


Ocena / gł.

Komentarze, pytania i odpowiedzi do artykułu (0)


Top