oprocentowanie stałe zmienne bankowe kredytów

Oprocentowanie stałe, czy oprocentowanie zmienne. Które wybrać?

03 Lip 2019 Autor: Wojciech Zieliński

Każdy, kto przynajmniej raz w życiu brał kredyt zauważył, że w zależności od produktu każde zobowiązanie wiąże się z kilkoma, a nawet kilkunastoma różnymi opłatami. Trzeba je umieć porównać i przeanalizować, aby wybrać dla siebie najlepszą ofertę. Koszty te możemy podzielić na takie, które Klient obligatoryjnie zawsze musi zapłacić, oraz takie, które pojawiają się tylko w niektórych przewidzianych w umowie przypadkach. Jest jednak jeden koszt, który zawsze będziemy musieli ponieść i tym kosztem jest oprocentowanie. Z czego składa się oprocentowanie? Jak jest liczone? Jakie są jego podstawowe dwa rodzaje i czym różnią się od siebie.

Skąd banki biorą pieniądze?

Często pożyczamy pieniądze, ale nieczęsto zastanawiamy się, skąd banki mają pieniądze, aby je nam pożyczać. Czy jest tak, że bank posiada wielki skarbiec, z którego tylko wybiera pieniądze? Może i posiada skarbiec, choć w dzisiejszych czasach raczej wirtualnych pieniędzy. Ponadto skądś w tym skarbcu pieniądze się wziąć musiały. Tak naprawdę banki mają kilka możliwości pozyskania pomiędzy z rynku. Pierwszym z nich jest pożyczenie środków z Narodowego Banku Polskiego. Z NBP bank pożycza po wysokości tzw. stopy referencyjnej ustalanej na posiedzeniu Rady Polityki Pieniężnej. Wysokość stopy referencyjnej, podobnie jak i pozostałych stóp procentowych Rada ustala na podstawie danych makroekonomicznych w gospodarce naszego kraju. Obecnie polityka dotycząca stóp procentowych jest bardzo stabilna, przez co pozostają na niezmienionym poziomie już od ponad 3 lat. Stopa referencyjna wynosi 1,5 %. Druga możliwość to pożyczenie pieniędzy od innego banku. Banki chętnie pożyczają sobie środki finansowe. Co więcej, z uśrednionej wartości procentowej, po której banki wymieniają się środkami pieniężnymi, powstaje wskaźnik zwany WIBOR. Codziennie o godzinie 11.00 banki podają wartość, po której są w stanie pożyczyć sobie pieniądze oraz na jaki czas. Z uśrednienia podanych wartości z wyłączeniem skrajnych powstaje aktualna wartość składnika. Obecnie WIBOR w zależności od okresu kształtuje się na poziomie 1,55 – 1,86 %, gdzie najpopularniejszy wskaźnik dla okresu 3 miesięcy wynosi 1,79%. Trzeci najpopularniejszy sposób uzyskiwania finasowania przez Bank, to depozyty. Bank w swojej pierwotnej funkcji zrzesza tych co mają za mało pieniędzy, oraz tych co mają ich za dużo. Ci, co mają za mało przychodzą po kredyt, Ci co mają za dużo zostawiają pieniądze w Banku na jakiś czas w ramach dostępnych produktów, a bank wypłaca im za to jakiś procent. Jaki to jest proces zależy od produktu, oraz okresu, na który go zawieramy. Najpopularniejszym produktem depozytowym jest lokata, na której średnie oprocentowanie wynosi obecnie 1,46%.

Kiedy bank wychodzi na ‘zero’

Skoro bank posiada koszty pozyskania kapitału oznacza to, że aby wyjść w transakcji pożyczania komuś pieniędzy na ‘zero’ musi sobie co najmniej skompensować ten koszt. Jeżeli zatem widzimy gdzieś ofertę „Kredyt za 0 %” dla banku oznacza ona nie mniej nie więcej, że musi dołożyć do interesu. Takie oferty nie zdarzają się jednak często, a jeżeli już to mają na celu pozyskanie nowych Klientów transakcyjnych. Bank ma w swoim statusie zapisane, że ma zarabiać, a to oznacza, że nie tylko musi skompensować sobie koszt pozyskania kapitału, ale również na obrocie pieniędzmi zarobić.

Z czego składa się oprocentowanie

Oprocentowanie w naszym kredycie będzie się zatem składało z dwóch elementów. Pierwszy z nich to WIBOR, który zostaje potraktowany jako koszt pozyskania dla banku pieniędzy na rynku międzybankowym. Drugi składnik natomiast to marża banku, czyli bezpośredni zarobek, który bank uzyskuje na danej transakcji. Oprocentowanie kredytu lub pożyczki zawsze będzie wyrażone w stosunku rocznym. Nasuwa się jednak pytanie – skoro oprocentowanie jest wyrażone w stosunku rocznym, a ja zaciągam kredyt często na dłuższy okres to czy bank może zmienić mi wysokość oprocentowania? Odpowiedź brzmi – wszystko zależy, czy posiadam kredyt liczony w oparciu o oprocentowanie stałe, czy oprocentowanie zmienne.

Oprocentowanie zmienne

Wiemy już, że bank w koszcie kredytu lub pożyczki dla Klienta musi skompensować sobie koszt pozyskania kapitału. Ten natomiast może się zmieniać. Jeżeli bowiem Rada Polityki Pieniężnej zmieni wysokość stóp procentowych to zmieni się oprocentowanie po jakim bank może pożyczyć pieniądze z NBP. Skoro ta wartość ulegnie zmianie, to również banki w pożyczaniu pieniędzy między sobą ustalą nowe stawki. No i oczywiście zmieni się wysokość oprocentowania depozytów. Ale co to oznacza dla Klienta? Jeżeli Klient ma kredyt lub pożyczkę w oprocentowaną w oparciu o procentowanie zmienne to bank dostosuje wysokość WIBOR będącego jednym ze składników oprocentowania do aktualnych wartości. Przekładając to na konkretne liczby – jeżeli np. RPP podwyższy stopy procentowe o 0,25 % to możemy być pewni, że oprocentowanie naszego kredytu również zostanie podwyższone o ok. 0,25%. Zmieni się jednak tylko WIBOR, marża banku pozostaje na niezmienionym poziomie w tej sytuacji. Zaciągając zobowiązanie musimy mieć zatem świadomość, że rata, którą podaje nam bank może się zmienić na skutek zmiany stóp procentowych. A co jeśli nie odpowiada nam ta niepewność dotycząca możliwości zmiany wysokości raty?

Oprocentowanie stałe

Rozwiązaniem jest zaciągnięcie zobowiązania w oparciu o oprocentowanie stałe. W konstrukcji oprocentowania stałego bowiem bank daje nam gwarancje, że oprocentowanie naszego kredytu, niezależnie od wydarzeń na rynku, nie ulegnie zmianie przez pewien czas lub cały okres trwania kredytu. Klient będzie miał zatem pewność co do wysokości raty, którą będzie płacił.

Co lepsze – oprocentowanie stałe czy zmienne

Nie istnieje jednoznaczna odpowiedź, czy oprocentowanie stałe jest lepsze czy oprocentowanie zmienne. Na samym końcu wszystko zależy od preferencji konsumenta oraz aktualnej sytuacji na rynku. Zmiana działa przecież w dwie strony – oprocentowanie może wzrosnąć, przez co Klient będzie więcej płacił, albo może zmaleć, dzięki czemu wysokość raty zostanie zredukowana. Musimy mieć również świadomość, że w przypadku oprocentowania stałego bank bierze na siebie ryzyko związane ze zmianą stóp procentowych. Dlatego też kredyt z oprocentowaniem stałym zawsze będzie droższy niż kredyt z oprocentowaniem zmiennym. Jaka to będzie różnica? Wszystko zależy od konkretnej oferty i rodzaju produktu, ale spokojnie może spodziewać się marży o ok. 1 % wyższej w oprocentowaniu stałym.

O ile może nam wzrosnąć rata, czyli jak liczyć ryzyko?

Ryzyko związane z podwyższeniem stóp procentowych każdy z nas może szybko przeliczyć na konkretne wartości. To, co musimy znać to przede wszystkim, jakie jest nasze aktualne saldo zadłużenia w stosunku do banku oraz oszacować o ile zmienić mogą się stopy procentowe.

Spójrzmy na przykład:

Saldo zadłużenia: 100 000 PLN

Zmiana stopy procentowej: +0,25%

100 000 PLN * 0,25% = 250 PLN

Oprocentowanie jest podawane w skali roku, dlatego musimy 250 PLN/12 miesięcy = 20,83 PLN

Wynik: rata miesięczna w miesiącu, w którym saldo zadłużenia wyniosło 100 000 PLN będzie wyższa o 20,83 PLN w związku z podwyżką stopy procentowej o 0,25%.

Top