Rata równa i malejąca. Jakie są różnice?

Opublikowano: 09 Lis 2020 Ewelina Grzegorczyk 10 min. czytania

Kategoria: PożyczkiBlog finansowyKredyty

Większość ludzi posiada zobowiązania wobec instytucji finansowych lub banków. Każdy potencjalny klient banku decydując się na kolejny kredyt lub pożyczkę szuka atrakcyjnej oferty, która nie obciąży zbyt mocno jego domowego budżetu. Rata kredytu będzie spłacana przez nas co miesiąc i zwykle w okresie kilku lub kilkudziesięciu następnych miesięcy. Na co musimy zwrócić uwagę, by nie nadwyrężać swojego comiesięcznego planu finansowego? Idąc do banku nie zawsze zastanawiamy się nad wyborem: raty równe czy raty malejące. W pierwszej kolejności patrzymy na inne składniki kredytu, czyli jakie jest oprocentowanie czy koszty prowizji i ubezpieczenia. O co chodzi w definicji raty równej lub malejącej i jaki ma ona wpływ na kredyt?

Co to jest rata kredytu?

Po pierwsze musimy sobie zadać pytanie co to jest rata kredytu gotówkowego? Rata ma różne formy, może to być sprzedaż ratalna, zaciągnięty kredyt w banku lub innej instytucji finansowej. Krótko mówiąc rata jest to część kwoty, którą musimy spłacić przy udzielonym nam kredycie w ustalonym czasie przez bank. Najczęściej występują raty miesięczne. Składają się z dwóch części:

•    raty odsetkowej
•    raty kapitałowej.

Na wysokość raty mają wpływ kwota kredytu zarówno gotówkowego, jak i kredytu konsolidacyjnego oraz okres jego spłaty. Od tych dwóch czynników zależy wysokość raty, którą będziemy spłacać. Rata kapitałowa to nic innego jak kwota całego kredytu podzielona na ilość miesięcy ustalonych przez klienta z bankiem, a rata odsetkowa jest  kwotą dodaną do raty kapitałowej zależną od oprocentowania udzielonego kredytu. 

Do raty może być również doliczone ubezpieczenie. Na czym polega to ubezpieczenie? Ubezpieczenie jest pakietem usług dodatkowych chroniących nasze życie i zdrowie w przypadku zdarzeń objętych polisą. Stanowi ono również zabezpieczenie dla banku w zakresie spłaty kredytu. W sytuacji np. poważnych problemów ze zdrowiem spłatę kredytu może przejąć na siebie towarzystwo ubezpieczeniowe. 

Od czego zależy wysokość raty kredytu?

Wysokość raty kredytu będzie zależeć przede wszystkim od kwoty kredytu i okresu kredytowania. Rata będzie zależeć również od wartość oprocentowania kredytu. To część kredytu, na którą większość z nas zwraca szczególną uwagę. Wielkość oprocentowania zależna jest od marży kredytowej. Jest to element stały kredytu określany przez banki w zależności od polityki kredytowej. Przykładowo w przypadku kredytów hipotecznych może mieć na nią wpływ np. nasz wkład własny w kredytowaną nieruchomość. Wyższy wkład własny to dla banku niższe ryzyko transakcji kredytowej więc może zaproponować klientowi udzielenie tańszego kredytu. Decyduje o tym również ubezpieczenie często oferowane klientom w banku w ramach zaciągniętego kredytu. 

Kluczowe znaczenie ma również wybór okresu kredytowania. Jeśli przyszły kredytobiorca weźmie kredyt na krótki czas spłaty to rata będzie wyższa. Natomiast wydłużenie czasu spłaty kredytu powoduje zmniejszenie raty. I to znacząco wpływa na budżet domowy każdej osoby, która zaciągnęła kredyt gotówkowy lub hipoteczny. 

Co to jest rata równa?

Rata równa (annuitetowa) to rata stała przez cały okres spłacania kredytu. Większość pożyczających przeważnie decyduje się na takie raty, ponieważ wraz z upływem spłaty zaciągniętego zobowiązania maleją miesięczne odsetki, które na początku są wyższe, a potem niższe. Część kapitałowa raty również maleje wraz z upływem czasu przeznaczonego na spłatę kredytu lub pożyczki. 

Co to jest rata malejąca?

Rata malejąca jest również nazywana ratą kapitałową, ponieważ część kapitałowa raty jest stała w całym okresie spłacania kredytu. Dzieli się kwotę kredytu przez ilość rat, co daje nam łączną ratę kapitałową i dodajemy do niej odsetki obliczane na podstawie zmniejszającego się kapitału do spłaty (rata odsetkowa). W tej konstrukcji raty na początku kredytowania rata ma wyższą wartość niż na końcu okresu spłaty. Dodatkowo wysokość raty maleje wraz z okresem spłaty. Na skutek coraz mniejszego salda do spłaty odsetki są coraz niższe. 

Jakie raty wybrać? Jakie są ich zalety i wady?

Jakie są zalety i wady rat równych oraz malejących? Różnice między tymi dwoma pojęciami widać szczególnie przy kredytach hipotecznych. Wybierając ratę równą przy kredycie długoterminowym nasze odsetki będą zdecydowanie większe niż przy racie malejącej. Oznacza to, że przy ratach malejących kapitał jest spłacany szybciej, więc odsetki są naliczane od coraz mniejszej kwoty (wartością zmienną są tutaj tylko odsetki). Zaletą jest również niższy koszt całkowity przy wyborze raty malejącej. Natomiast wadą są wyższe kwoty rat na początku spłacania takiego kredytu. Wielu z nas kupując nieruchomość ma na początku wiele innych kosztów np. związanych z remontem więc zależy nam na jak najbardziej optymalnej wysokości raty. W przypadku kredytów z ratą malejącą występują odmienne reguły liczenia zdolności kredytowej, które mogą się przekładać na to, że będą one bardziej dostępne dla osób z wyższymi dochodami. 

Z kolei zaletą raty równej jest fakt, że nie wymaga ona od nas wysokiej zdolności kredytowej. Poza tym jej spłata jest równa w całym okresie kredytowania (przy założeniu braku zmiany stóp procentowych, jeśli kredytu posiada oprocentowanie zmienne). Jest to duże ułatwienie dla każdego z nas, by móc łatwiej zaplanować swoje domowe wydatki. 

Ogólną zaletą jest to, że jest możliwość zamiany rat przy kredycie poprzez zmianę harmonogramu spłat i konstrukcji umowy. Jednak musimy liczyć się z tym, że bank będzie sprawdzał ponownie naszą zdolność kredytową. Wymogiem będzie podpisanie aneksu do umowy, który zwykle jest opatrzony dodatkową odpłatą. 

Podsumowanie 

Różnice między ratami równymi a malejącymi są znaczące. Jakie raty wybrać? Trzeba przede wszystkim dobrze oszacować, co nam będzie się bardziej opłacało. Czy wybrać raty równe gdzie całkowity koszt spłaty kredytu będzie wyższe, ale kwoty rat będą stałe przez cały okres kredytowania dzięki, czemu można sobie zaplanować budżet? Czy wybrać raty malejące, gdzie rata jest największa na początku, ale wraz ze zmniejszającym się okresem spłaty kredytu będzie dużo mniejsza.

Należy także wziąć pod uwagę fakt, że przy kalkulacji rat bank bierze pod uwagę naszą zdolność kredytową. Praktycznie każdy z nas będzie miał szanse na zaciągnięcie kredytu z ratą równą. Inaczej może być w przypadku rat malejących, gdzie rata jest relatywnie wyższa w początkowym okresie kredytowania. Nie każdy kredytobiorca będzie miał na nią zdolność kredytową. Tylko my sami możemy zdecydować, co dla nas będzie najlepsze. Część decyzji w tym zakresie będzie leżeć także po stronie banku. Warto więc przed decyzją o zaciągnięciu kredytu rozpatrzyć obie opcje poprzez porównanie ofert tak, aby wybrać ratę, która najlepiej będzie pasować do naszego domowego budżetu. 

Zaktualizowano: 18.11.2020

Czy ten artykuł był pomocny?


Ocena / gł.

Komentarze (4)


  • Avatar Leo

    Leo
    27.11.2020 10:03:36

    Jaki czas spłaty wybrać, żeby płacić jak najmniejszą ratę?

    {Avatar Ewelina Grzegorczyk

    Ewelina Grzegorczyk Autor
    27.11.2020 15:14:36

    Jeśli zależy nam jak najniższej racie miesięcznej warto wybrać dłuższy okres spłaty. Jeśli patrzymy natomiast na całkowity koszt kredytu lepszym wyborem będą krótszy okres spłaty.

  • Avatar Feliksa

    Feliksa
    19.11.2020 10:03:04

    Dobrze, że są specjaliści w tym temacie. Lepiej iść do doradcy i o wszystko się zapytać.

    Odpowiedź
  • Avatar Piotrek

    Piotrek
    10.11.2020 11:08:25

    Tyle trzeba wiedzieć, jak się zaciąga kredyt, tyle rzeczy trzeba porównać.

    Odpowiedź
Top